MIDDELBURGSE POLDER AAN ZEE.

 

[royalslider id="29"]

 

 

                                                 MIDDELBURGSE POLDER AAN ZEE.

 

 INLEIDING,WAT WE ALLEMAAL AL WETEN, MAAR TOCH…

Eigenlijk zijn we niet goed bij ons hoofd om in een moeras te gaan wonen, als je er goed over  nadenkt zouden we het nu niet meer doen, alhoewel…….

We wonen met miljoenen mensen net 50 cm of vaak nog minder boven de waterspiegel, we drijven eigenlijk op dik water. En daar komt nog eens bij  dat we van 1 tot bijna 7 meter onder de zeespiegel wonen, hoe gekker kun je het maken.

Onze huizen staan op heipalen met een lengte van wel soms 18 m lang of nog langer… We zijn constant aan het ophogen, tuinen, straten en wegen verdwijnen onder water als we er niets aan doen. Per jaar verdwijnen er miljoenen m3 zand/grond/asfalt het moeras in… 1 a 2 miljard euro besteden we er per jaar aan om droge voeten te houden. En daar kom nog eens bij dat we tussen 0,5 -1.0 cm per jaar verder onder de zeespiegel verdwijnen. En toch blijven we er wonen…..Sterker nog we bouwen zelf  het hele moeras vol…

Het is natuurlijk wel goed voor de werkgelegenheid en we houden ons zelf er aardig mee bezig maar of dat nu ons doel is…

Middelburgse polder te Reeuwijk.

 

 

Een  beetje Geschiedenis.

Maar hoe komt dat nu eigenlijk dat we zo soppig wonen, de meeste van ons weten het wel, zo’n 765 jaar geleden wilde de graven en bisdommen gebiedsuitbreidingen in Reeuwijk en omgeving en dat kon alleen maar als je het moeras ging droogleggen.

Het droogleggen is eigenlijk  een heel belangrijk moment in de geschiedenis van onze woonomgeving, dus ben ik op zoek gegaan of ik iets kon vinden wat ons daar aan kon herinneren.

 

Gedenkteken gevonden.

Na veel zoeken heb ik warempel iets gevonden, tienduizenden mensen rijden jaarlijks  klakkeloos er aan voorbij, het is zo klein en onopvallend gemaakt dat het lijkt of het gemaakt is om niet op te vallen en het mocht ook niets kosten!

Maar toch heeft de gemeente Reeuwijk gemeend om er aan te denken dat in 1998 het 750 jaar geleden was dat het startsein werd gegeven om het gebied te gaan ontginnen, door middel van een paaltje met een koperen gedenkplaat.

Het paaltje met het koperen gedenkplaatje kunt u vinden aan het begin van de Reewal  net na de boerderij  aan de rechterzijde vanaf Gouda gezien. De paal staat in de walkant net nog niet in een sloot.

In vele landen maar ook in onze eigen provincies wordt er flink gepromoot als iets belangrijk gebeurt is in het verleden, maar zuinig als we zijn moeten wij het maar met een lullige paaltje doen. Terwijl we eigenlijk  goud in onze handen hebben om te laten zien hoe uniek wij wonen. Tenslotte zijn onze polders wereld beroemd.

Het duurt even voor ik bij het echte verhaal aankom, maar ja U moet het maar zien als inleiding ….

Omgevingsfoto’s.

 Peilstok.

Al fietsend en struinend in de polders van de Tempel en Middelburg kom je al gauw de geschiedenis tegen. Maar op gegeven moment realiseer je je dat het echt uniek is dat we zo leven, en zover onder de zeespiegel. Daar door kwam ik op het idee om een peilstok van ruim 7 meter te maken. Om te laten zien dat we ondanks de druk van het water rondom ons heen toch nog steeds drogen voeten hebben.

 

 

Ik heb gevraagd bij de Hr Vermeulen (boer) of de peilstok op zijn erf geplaatst mocht worden en dat was goed. Veel mensen reageerde op de peilstok en realiseerde zich toen pas hoe ver ze eigenlijk onder zeespiegel wonen. Het visueel aantonen is altijd anders dan een verhaal vertellen.

Witte vlekken.

In de polders Middelburg en Tempel  kom je regelmatig  witte plekken tegen, het is geen kalk o.i.d. maar het zijn  zoutkristallen, de belangstelling was gewekt…hoe kan dat nu?

De sloten in het gebied zijn vaak smerig bruin en vaak is er stroming te zien, weer was de belangstelling gewekt…overal in Reeuwijk is het water redelijk goed maar hier is het niet om aan de zien.

Wat is hieraan de hand…. en hoe komt dat nu eigenlijk.

Kwellen en wellen.

1.Wat is een wel.

2.Wat is een kwel.

Een wel, dat is grondwater dat omhoog wordt gedrukt door zwakkere plekken in het basisveen en zo zichtbaar wordt in het land.

Een kwel, dat is grondwater dat omhoog wordt gedrukt in een sloot, vaak nadat er ergens een paal in de sloot geslagen wordt en zo een gat in het veen wordt geslagen.

De Tempel en Middelburgse polders liggen zover beneden NAP,dat de kwellen en wellen blijvend kunnen stromen.Er is namelijk geen tegendruk meer,er is immers een bovenlaag van ruim 8 meter verdwenen.

U moet bedenken dat voor de ontginning het gebied ook nog eens ongeveer 2 meter boven de zeespiegel lag, kunnen we ons niet meer voorstellen, dat we eigenlijk boven op de zee konden kijken, met een beetje fantasie. Dus 6.55 m+ 2 meter =8.55 meter grond is er verdwenen…………….

 

 

Zout.

En waarom is het water zo bruin, dat komt doordat het veen zijn kleur afgeeft aan het zoute water. De sloten in deze polders bevriezen veel later dan in omliggende polders, het zoutgehalte is erg hoog.

Waar komt dat zout nu vandaan? Het zout zit opgeslagen in de diepere zandlagen die je eigenlijk moet zien als een grote bel  zoutwater die heel lang geleden is ontstaan. Ook zijn er nog onderaardse kanalen die in verbinding staan met de zee.

 

Pompen of verzuipen.

Door de vele kwellen en wellen moet er gemiddeld 3 a 4 uur gepompt worden om de polders droog te houden, zonder dat het geregend heeft. Het zout gehalte in de polders is erg hoog te noemen, bijna 1%, zeker als je bedenkt dat het zeewater wereldwijd tussen 3 en 3,5% ligt!

Met al die kwellen en wellen weet je het maar nooit, voor je het weet loopt de zee zo de polder in, en dan wonen we zelf aan zee.

Het zoute water wordt in de Gouwe gepompt, het is zo zout dat de tuinders in Boskoop dit water niet kunnen gebruiken voor besproeing.

 

Dit is een zoet water kwel, in een vorstperiode kom je er nog wel eens 1 tegen.

Veel opgelost zout.

Hoeveel in water opgelost zout wordt er nu weggepompt per jaar, schrik niet!!!!

De Tempel en Middelburgse polders zijn gezamenlijk ongeveer 500 hectare.

Per hectare wordt er per jaar 11 ton zout weggepompt, oftewel 500 x 11= 5500 ton zout per jaar. Dat zijn 183 vrachtauto’s van 30 ton. Dus toch echt Middelburg aan zee…….

U begrijpt dat Rijnland (waterschap) zich daar zorgen over maakt, er zijn al wat acties ondernomen om de zoute kwel tegen te gaan maar niets heeft geholpen.

De plantengroei in de sloten is nihil, maar omdat het brakke water voedselrijk is komen er speciale vogels op af die zoutminnend zijn. Zo broeden er al vele  jaren Bergeenden, wel 25 paar. Ook is de lepelaar er vaak te zien.

Bergeend, woerd

De eerste foto zijn eieren van de Bergeend, deze nesten zijn niet of zeer moeilijk te vinden.

 

LAMSOOR.

Er is al diverse keren geopperd in de media om in deze polders lamsoor te gaan kweken.Volgens een artikel in krant blijkt het tot de mogelijkheden te behoren.Een nieuwe bron van inkomsten voor de omgeving is natuurlijk nooit weg.

Wie weet!!!

Lamsoor behoort tot de zeegroenten. Dat betekent dat het zout water nodig heeft om in leven te blijven. Het groeit daarom op zilte bodem bijvoorbeeld in kuststreken. In Nederland komen lamsoren uit Zeeland. Daar werd deze verfijnde groente lange tijd alleen in het wild geplukt. Tegenwoordig wordt het ook geteeld. Lamsoren zijn lange groene bladeren – soms een beetje grijzig- die de vorm hebben van een lamsoor. Ze smaken ziltig en passen daarom heel goed bij visgerechten. Lamsoor wordt ook wel zeeaster of zulte genoemd.

 

Groet Cees

4 Comments