Ringmelken, een vergane glorie in de lage landen.

Deze aflevering van NATUUR-NATUURLIJK is anders dan U gewent bent. Het is de  bedoeling  dat ik zo af en toe de cultuur en geschiedenis van Reeuwijk erbij betrek. Maar de hoofdmoot blijft natuurlijk de natuur. Als je door het Reeuwijkse fiets dan kom je zoveel tegen waar een verhaal achter zit, cultuur en geschiedenis lopen dan ook vaak door elkaar heen.

Al een paar jaar geleden had ik aan de veehouder gevraagd of ik zijn manier van werken mocht fotograferen. Het kwam er maar niet van, de eigenlijke reden was dat ik als recht geaarde Nederlander stipt om 17.30 aan de de maaltijd zit. En waarom… .de veehouder melkt om deze tijd… dus mijn gewoonte maar een keertje opzij gezet om deze manier van ringmelken op foto vast te leggen.

 Ringmelken.

Dit is een oude manier om koeien automatisch  te melken in de polder. Waarschijnlijk is de uitspraak ringmelken een lokale uitdrukking. Op het internet komt deze benaming nergens voor, zelfs niet in de Dikke van Dale. Elders noemde men de ringmelkkar, weidewagen.

Het uitgangspunt van het  in de polder melken is dat de koeien het gehele seizoen buiten blijven staan. De koeien gaan ergens in april naar buiten en komen afhankelijk van de weersomstandigheden eind oktober weer naar de stal terug.

Deze manier is langzamerhand aan het uitsterven, hoewel de roep om meer koeien in de wei steeds sterker wordt, gaat het ‘t niet halen.

Veel boeren hebben zoveel koeien dat het niet haalbaar is om ze in de wei te melken.

Deze veehouder heeft 23 melkkoeien. Het  is dan nog goed te overzien om ze in de polder te melken.Zijn werkzaamheden in de stal worden dan gelijk tot nul gereduceerd. U ziet het op de foto, dit is een oude manier om koeien in de stal te houden.

Ze staan op een vaste plek  gedurende de wintermaanden (De uitdrukking ik heb stalpoten komt hiervan….) aan een soort geleiband, ook deze manier zal over niet al te lange tijd uit het beeld verdwijnen.

 

 Ringmelkkar.

Dit is hij dan…. de ringmelkkar, niet echt spectaculair maar wel doeltreffend. Een kar met 4 wielen en rondom voerbakken, middenin een huisje met de vacuümpomp voor de melkmachines. En natuurlijk de zogenaamde ring, een stalen pijp waar de koeien tijdens het melken aan vast gezet worden.

Al heel lang probeerde men sneller te melken, want er gaat toch wel veel tijd in zitten. Al heel vroeg waren de Egyptenaren er al mee bezig, die stopten rietjes in de spenen om de melk eruit te laten stromen.Overigens dit probeerde men ook nog in eind 19.00 eeuw…  Of dat werkte, daar heb ik zo mijn bedenkingen over, en of de koe dat nu zo lekker vond betwijfel ik ook!


Vol in productie.(2 foto’s)

 

En zo ziet het eruit in vol bedrijf, de koeien staan vast aan de ring.

Zoals gezegd het melken moest sneller, rond 1850 begon men er serieus naar te kijken en na vele prototypes was er de echte doorbraak in 1913. Sindsdien is het automatisch melken spectaculair gegroeid.

In Reeuwijk dorp werd het automatische melken pas eind vijftig jaren geïntroduceerd.

Let op!!!! dit is een Uniek plaatje dit gaat 100% zeker verdwijnen hopelijk gaat deze veehouder nog een paar jaar door.

Wachten.

Keurig op een rijtje staan ze te wachten op hun beurt terwijl ze net extra krachtvoer gekregen hebben.

 

Melkmachine.

Dit is het melkapparaat met daaraan 4 melkbekers die aan de spenen worden gehangen.

Maar hoeveel sneller melkt zo’n apparaat nu eigenlijk dan met de hand? Dit heb ik  nagevraagd bij diverse boeren, en wat bleek, met de hand duurde het ongeveer 9 a 10 min en met de melkmachine ook 9 a 10 min. Wat is dan de winst….

De winst is dat je met meerdere melkmachine tegelijk kan melken, simpel eigenlijk….

 

Hygiëne.

Voordat je gaat melken moet er eerst een heel ritueel uitgevoerd worden, hygiëne is top prioriteit. Dus gaat de veehouder met een doekje alle spenen schoonmaken. Als U goed oplet zie je regelmatig aan de waslijn  bij boerderijen al die doekjes hangen.

Een straaltje melk.

En dan het voorstralen zoals dat heet, dat heb ik mij wijs laten maken. Dit voorstralen heeft als doel verontreinigingen en eventueel geklonterde melk te verwijderen uit de speen. Melk is tenslotte zeer gevoelig voor allerlei bacteriën.

 

En hier hangt hij dan vol in bedrijf. 2 machines tegelijk.

 Totaal plaatje.

 

Uiers en melk.

U ziet het, geen uier is hetzelfde.

Als de melkketel vol is dan wordt de melk overgegoten in emmers.

Onderweg naar de melktank met 2 volle melkemmers.

Melktank.

In deze tank wordt alle melk van vanmiddag gegoten.

Hoeveel liter melk geeft nu eigenlijk een koe per keer, dat is gemiddeld tussen 10 -15 liter. Maar volgens de veehouder is het nogal wisselend, er zijn vele factoren waarom een koe minder of meer geeft.

Er kwam een uitleg maar daar begreep ik niets van. Ik heb het maar zo gehouden. Het valt ook niet mee om alles te begrijpen van het boerenleven als stadsjongen.

Melk.

Heerlijk volvette melkschuim.

Op de boerderij wordt de melktank die op de aanhanger staat overgepompt naar de hoofdtank.De melk wordt door melkfabriek streng gecontroleerd op kwaliteit. Als er aan de melk iets fout is krijg de veehouder dat onmiddellijk te horen.

Het eeuwen oude melkkrukje, die heeft  alle stormen van innovatie in onze samenleving overleefd.

 

Hoornen.

Wat u zo langzamerhand niet meer ziet zijn hoornen op de kop van de koe. Ze zijn  bijna verdwenen, gelukkig zijn ze in Reeuwijk nog bij enkele boeren  te zien. Een koe met hoornen is toch een veel mooier gezicht.

Ik begrijp dat het voor het moderne boeren van tegenwoordig erg veel problemen geeft, maar het blijft jammer. Het geeft een gevoel dat je zonder zwembroek in het zwembad rondloopt.

 

Pure kracht.

Deze koe wil er ook blijkbaar modern bij lopen en heeft voor een rasta kapsel gekozen.

Technische plaatjes.

1. vacuümkraantje.

2.vacuümkraantje met vacuümslang.

3.Tractor voor aandrijving vacuümpomp .

4.Milieumaatregel, olie-uitstoot van vacuümpomp wordt opgevangen.

5.Krachtvoer voor de koeien.

6.Voerbak.

7.Melkafvoerslang naar melkketel.

8.Reinigen van melkketel met heet water.

 

 Totaalplaatjes.

1.Trekker met aanhangwagen.

2. Hoe lang nog.

 

Elke dag worden de koeien een stukje verderop gebracht voor vers gras.

De ringmelkkar wordt aan de aanhangwagen gekoppeld en wordt ook daarna toe gereden.

 

 

 

De hond gaat elke dag mee.

Groet Cees

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7 Comments