De Duitse wesp. ( Paravespula germanica F.)

 

             [royalslider id="47"]                      

                                      Wat is het gevaarlijkste dier in Nederland!

 

      De Wesp!   (de Duitse wesp)

 

 

Er zijn maar weinig dieren in Nederland die echt gevaarlijk zijn.Het aantal doden dat jaarlijks aan beesten toegeschreven worden kan worden,is daarom op de  2 handen te tellen.Het dier dat de meeste slachtoffers eist is verrassende genoeg de wesp.Tussen de 2 en 5  mensen sterven er paar jaar aan de steek ,omdat ze allergisch zijn voor het gif van het insect.Honden zijn ook gevaarlijk ,maar zorgen slechts 1 slachtoffer per jaar.Het giftigste dier in Nederland is de adder.Maar hoewel die elk jaar tientallen mensen bijt overlijdt daar zelden iemand aan.

 

 

 

 

 Voor nog mooiere foto’s klik op de foto, en een bijzonder fenomeen  aan het eind van  het verhaal…. Klimaatverandering…

Oeverzwaluwhuis.

U zult zich afvragen waarom ik in vredesnaam stukje over wespen aan het schrijven ben. Die ellendige krengen die je vaak in augustus lastig vallen tijdens een drankje en als je niet goed uitkijkt kun je   een stevige steek  oplopen. Dat zit zo…. zoals u weet  hebben wij al 2 jaar een oeverzwaluwhuis, en in juli 2014 zag ik tot mijn verrassing dat er een nestkast bezet was, niet met vogels maar met wespen…..Ik was er niet blij mee, maar bedacht: ik kan er misschien wel wel een stukje over schrijven, zodoende!

 

Het wespennest zit waar het takje uit het gat steekt.

 

 

Een lang verhaal over iemand die eigenwijs en stom is.!

 

U kent het gezegde, je moet je neus niet in een wespennest steken. Of hoe ouder hoe gekker. Voor mij geldt gewoon hoe stom kun je zijn.

Wat is het geval.Toen ik zag dat er wespen in het oeverzwaluwhuis zaten dacht ik dat is mooi , zo kan ik simpel de wespen volgen tijdens de bouw van hun nest.

Je haalt het nestkast deurtje eraf en steek daarvoor in de plaats een glazen plaatje en dan kun je zo het hele proces volgen. Maar alleen lukt mij dat niet, ik kwam net even een hand tekort .Dus mijn vriendelijke onbevangen buurman gevraagd of hij mij wilde helpen, het onbevangen is er inmiddels wel vanaf.

De buurvrouw wilde ook graag mee en besloot een handtas vol medische  hulpmiddelen mee te nemen, voor je weet maar nooit. Ik dacht nog even, dat is wel erg overdreven, maar zij is blijkbaar slimmer dan ik ….

Rennen.

Zo gezegd, zo gedaan, langzaam het deurtje open gedaan en het glasplaatje ertussen geschoven. Maar ja, toen ging het fout, er bleek toch wat ruimte in te zitten tussen het glasplaatje en het deurtje, de ene na de andere woedende wesp stoof naar buiten  op jacht naar de indringer……. Al heel snel werden we van alle kanten gestoken, er was geen beginnen meer aan om verder te gaan.

Dus riep ik al snel, rennen, maar de buurman wilde het nog even proberen (een echte held), rennen schreeuwde ik, en zo rende we voor ons leven, gevolgd door een hele zwerm wespen ………. en na 200 meter keihard rennen waren we ze gelukkig kwijt. Gelukkig is van  deze situatie geen foto gemaakt.

De buurvrouw verleende onmiddellijke eerste hulp met de tas vol antiwesp middelen (was toch wel een goed idee) we hadden toch ieder nog 5 -6 steken opgelopen. Een steek in mijn lip….3 dagen met een hele dikke lip rondgelopen….

Dus het vertrouwen van de buurman/buurvrouw in mij is aanzienlijk gedaald dat begrijpt u zeker wel!

Al met al is het goed afgelopen, vreselijk stom is het natuurlijk wel, zoals beschreven de wesp is wel het gevaarlijkste dier van Nederland.

Dus een gewaarschuwd mens telt voor twee,wespen kunnen dodelijk zijn. Ik kan het weten.

 Invliegende wespen.

Ondanks onze prikkende ervaring toch maar weer eens kijken of er nog wat informatie bij het oeverzwaluwhuis te halen was, zonder gevaar te lopen!

 

 Invliegende wesp, 1 van de vijfduizend.

Om eerlijk de waarheid te vertellen heb ik lange tijd in de veronderstelling geleefd dat ik te maken had met de onze bekende Limonadewespen-  of te wel de gewone wesp ( Paravespula vulgaris L.) Maar na enige speuren kwam ik er achter dat we te maken hadden de Duitse wesp.( Paravespula germanica F )

Deze wesp is geen bijzonder verschijnsel in Nederland, maar komt toch meer voor in zandgebieden.

 

Achterzijde oeverzwaluwnestkast.

In zo’n nestkast zijn de wespen met hun nest begonnen. Waarschijnlijk zou het met deze kleine ruimte maar een klein nest blijven, tot op het moment dat wij zo nodig de boel gingen verstoren. Maar het was wel de kans voor de wespen om flink uit te gaan breiden, wat ook nog eens leuk is om te laten zien.

 

Het wespennest in volle glorie.

U ziet het, het is een heel groot nest geworden. De uitbouw is in een heel hoog tempo gerealiseerd na 2 weken was het nest al voltooid.  Bij dit formaat nest is bekent dat er gemiddeld vijfduizend wespen in wonen!

 

Ingepakt.

Zoals U ziet, het nestkastje is geheel ingepakt. Misschien zult u zich afvragen, kun je nu wel bij het nest komen.! Nee, dat durfde ik natuurlijk niet meer. Met mijn fototoestel kan ik vijftig keer inzoomen dus kon ik op een veilig afstand foto’s nemen.

 

 

Afval en glasplaatje.

Het glasplaatje ligt nog steeds op de grond na onze vlucht. De bruine vlek op de grond is het bouw en nestafval van de wespen.

 

Wespen aan het werk.

Uit tellingen blijkt dat 300 tot 400 werksters van de Duitse wesp in zes uur tijd 2500 vliegen en 650 langpootmuggen en steekmuggen kunnen vangen. Wespen zijn dus voor ons als mens gevaarlijk en lastig maar tegelijkertijd ook nuttig, beetje dubbel is het wel……..


Op het hoogtepunt van de zomer gaan de wespen op zoek naar zoetigheid. Dat is een teken dat het aantal larven in de nesten terug loopt. In een wespennest worden de larven door de werksters gevoed. In ruil hiervoor scheiden de larven ook weer zoetigheid uit waar de werksters dol op zijn. Als het aantal larven afneemt gaan de werksters op zoek naar zoete hapjes: jam, ijsjes en frisdrank zijn favoriet. Vandaar de naam: limonadewespen.

 Werkgaatje/invlieggaatje /ontluchtingsgaatje( geen idee hoe je het noemt) in het nest.

 

Voor lezers die wat meer willen weten over wespen heb ik onderstaande levensverhaal van de wesp en enkele EHBO tips staan.(vanaf  internet gehaald)

Algemeen

  • Behoren tot de sociaal levende insecten
  • De gewone wesp en de Duitse wesp komen in de zomer het meest voor in Nederland, vooral op zandgronden
  • De gewone wesp en de Duitse wesp komen het meest voor in Europa
  • De werksters van de gewone wesp en de Duitse wesp zijn moeilijk te onderscheiden; de koninginnen verschillen in hun geel met zwarte tekening
  • Een goed ontwikkeld wespenvolk bestaat uit 5.000 of meer wespen

Uiterlijk

Koningin gewone wesp
  • Karakteristieke gele en zwarte dwarstekening op achterlijf
  • De koningin lijkt op de werksters maar is forser (koninginnen van Duitse wesp en gewone wesp ca. 20 mm lang,werksters ca. 10-15 mm lang)
  • Mannetjes (darren) van de Duitse wesp en de gewone wesp zijn ca. 15 mm lang en hebben langere voelsprieten (antennen) dan de koninginnen en werksters
  • De larven zijn wit en pootloos
  • Op de zijkanten van de wespenkop bevinden zich grote langwerpige facetogen met aan de bovenzijde van de kop een drietal bijogen
  • 2 stevige zijwaarts bewegende kaken (mandibels) met daaronder monddelen, waarmee de wesp kan likken en zuigen
  • 2 paar doorzichtige vleugels
  • Overgang van borststuk naar achterlijf sterk ingesnoerd (“wespentaille”).

Ontwikkeling

  • Volledige gedaanteverwisseling
  • Jonge koningin zet ca. eind april eitjes af in eicellen van het door haar gebouwde begin van het nest
  • De eitjes komen uit een opening aan de basis van de legboor (angel) duur van ei tot volwassen dier 3 tot 5 weken, de eerste werksters eind mei
  • Werksters verzorgen verder het broed in het nest en de nestbouw
  • Levensduur werksters 6 tot 7 weken
  • Mannetjes komen uit onbevruchte eieren

Schade

  • Limonadewespen kunnen hinderlijk zijn indien de invliegopening(en) of het nest zich in de buurt van mens en huisdier bevinden, alsmede op plaatsen waar aantrekkelijk voedsel voor wespen aanwezig is (bakkerijen, fruitbewaarplaatsen en boomgaarden, bij open vuilcontainers e.d.)
  • Kunnen pijnlijke (bij uitzondering gevaarlijke) steken toebrengen indien het nest dreigt te worden verstoord of als wespen in het nauw worden gedreven
  • Het wapen is de zich aan het uiteinde van het achterlichaam bevindende angel (legboor) die verbonden is met een tweetal gifklieren; met de angel kan een wesp meermalen een steek toebrengen
  • De angel wordt hoofdzakelijk gebruikt om zo nodig prooidieren te doden, alhoewel een wesp de meeste prooien doodt met haar stevige kaken
  • Een wespensteek is in de meeste gevallen ongevaarlijk, tenzij het gif direct in een ader is gekomen of als men overgevoelig is voor de giftige stoffen; steken in de mond of nek kunnen opgezwollen slijmvliezen of zelfs ademhalingsmoeilijkheden veroorzaken.
  • Wordt een persoon of dier na een wespensteek bleek,onpasselijk of duizelig, dan dient men snel de hulp van een arts te vragen

EHBO

  • Op gestoken plaats antihistamine zalf (bij apotheek verkrijgbaar)salmiakspiritus, alcohol of koude omslagen
  • “Afterbite”bevat 3,5% ammonia. Met een pen wordt de plaats van de steek aangestipt

Nut

  • De gewone wesp en de Duitse wesp vangen en consumeren erg veel lastige en schadelijke insecten, vooral kamervliegen en steekmuggen; er zijn waarnemingen gedaan, dat een populatie van 400 wespen per dag 3.000 gevangen prooidieren naar het nest bracht
  • Wespen nemen deel aan het bestuiven van bloemen

Wering/preventie

  • Horren voor open ramen, deuren en fijnmazig gaas voor ventilatieopeningen
  • Gesloten vuilcontainers, afvalemmers, e.d.
  • Zoveel mogelijk voorkomen dat er zich voor wespen aantrekkelijk voedsel nabij woon, werk- en verblijfplaatsen van mens en dier bevindt (valfruit rapen, voorzorgen bij picknicken e.d.)
  • Indien men de ervaring heeft dat wespen graag hun nesten op een bepaalde plaats in huis bouwen, kan men in de winter of het vroege voorjaar weringmaatregelen nemen door het dichten van kieren en naden of plaatselijk fijnmazig gaas aanbrengen

Bestrijding

  • Alleen indien de populatie gevaar oplevert
  • Nooit invliegopeningen dichten; kans is groot dat de wespen dan massaal het huis binnenkomen

 

 Verrassing.

Tijdens het inzoomen met het fototoestel op het gat van het nest kwam ik toch iets heel  bijzonders tegen, twee Duitse  koninginnen. Dat zie je niet elke dag. Was voor mij wel een hele verrassing, erg leuk! Ik ben ze nog nooit tegengekomen, terwijl ze in het voorjaar in de periode net voor de nestbouw wel degelijk buiten te zien zijn op de bloemen. De foto is niet erg scherp, zover inzoomen lukte niet goed.

Het is wel gewoon bij Duitse wespen, dat op het eind van het seizoen meerdere koninginnen worden gemaakt, zij  gaan dan weer voor het volgende geslacht zorgen in het voorjaar.

 

Koningin gewone wesp

Een Duitse koningin vanaf bovenzijde gezien.

 

Waar wordt het nest van gemaakt.

De wesp bouwt zijn nest van papier. ( De koningin maakt hiervan alleen het begin van het nest ). Dit zijn vaak nesten ter grootte van een kindervuist.

Als het nest klaar is begint de nieuwe koningin na de winter met het stichten van een kolonie. Als bouwmateriaal gebruikt ze houtvezels, waaruit ze met toevoeging van speeksel een soort papier maakt. Het nest krijgt hierdoor een lichtdonker streeppatroon, afhankelijk van de houtsoort waarmee het papier gemaakt is. ( Panlatten, schutting, boomschors, tuin meubels, e.d.) .
De koningin bouwt enkele broedcellen en legt in elk hiervan een ei. Daarna dekt ze de cellen af. Na het uitkomen van de eieren voedt ze de larven met stukjes van gevangen insecten. Na enige weken verpoppen de larven en komen de eerste werksters uit. Deze nemen al de taken, behalve het leggen van de eitjes, van de koningin over.
Het nest wordt steeds naar buiten toe uitgebreid naargelang de kolonie groeit.
De wesp is een nuttige insect aangezien deze andere schadelijke en hinderlijke insecten vangt. De wesp is dus feitelijk gezien een roofdier. ( De wesp maakt dus geen honing maar leeft van insecten ).

 

 Nest in verval, vocht loopt er al uit.

Eind oktober waren nog steeds activiteiten rondom het nest, lang mooi weer geweest. De nestbouw van deze Duitse wesp is overigens wat laat opgang gekomen, normaal in mei nu pas begonnen in juli. Vandaag 8 november 2014 is er geen leven meer waar te nemen bij het nest. Het nest is waarschijnlijk leeg.

 

Het verwijderen van  het nest. (14 november 2014.)

Bescherming.

Er was wel geen wesp meer te zien toch maar wat bescherming aangetrokken. En niet voor niets………..

 

Raten voor de de eieren.

Zoals u inmiddels weet maken de wespen geen honing alleen maar raten voor de eieren.

 

Flink nest.

 

 

Binnen en buitenzijde van het nest.

Niet uitgekomen eieren.

Raten worden mooi onderling op maat gehouden door mini pilaren.

 

Toch nog 1 wesp in het nest.

Prachtig gezicht.Mooi bouwwerk. En nog wat niet uitgekomen eieren.

 

Duitse wesp.

Gewone wesp.

De meest voorkomende wesp in Nederland is de gewone wesp,  te herkennen aan het anker op zijn kop, kijk maar een keer als u er 1 heeft dood geslagen!!

Dan weet U gelijk of U een Duitse of de gewone wesp heeft doodgeslagen.

Nuttig.

Het zijn  nuttige bestrijders: een werkster vangt gemiddeld zo’n anderhalve prooi per uur. Een volwassen wespennest is goed voor zo’n honderdduizend vliegen en muggen per dag. Dus als U een nest heeft en U heeft er geen last van, laat het gewoon zitten in oktober zijn ze allemaal weer verdwenen en U bent een paar miljoen insecten armer in uw omgeving.

 

 

Tip van Cees.

Zo moet U altijd goed uitkijken bij het drinken van een glas limonade of er geen wesp inzit, een familielid van ons kreeg daardoor een steek van de wesp in zijn tong , de tong zwol heel dik op en hij kon  geen adem meer halen en overleed hieraan. Dus een gewaarschuwd mens telt voor twee…..

 

Gezegde/spreekwoorden.

1 .Steek je neus niet in een wespennest.

2. Het zijn niet de slechtste vruchten waaraan de wespen knagen. Betekenis: over goede mensen worden vaak onaardige dingen verteld. (toegestuurd)

3. z’n hand niet in een wespennest steken……………………………………………..(toegestuurd)

4………………………….

Weet U nog een gezegde……

 

 

Al wat leeft en groeit ons altijd weer boeit. (Fop I.Brouwer)

 

Groet Cees

 

 

Is het nu voorjaar of is het nu herfst . Of is het de klimaatverandering…….

Op 13 november 2014 zwom in onze wetering naast ons huis een eend voorbij met 10 jongen…………………………………Niet eerder meegemaakt zo laat in het jaar. Maar ja, het lijkt ook wel voorjaar!

 

Een foto gemaakt met datum om alle twijfel weg te nemen.

 

 

Een extra foto, herfst gevoel 2014.

Foto gemaakt oktober 2014.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reacties uitgeschakeld