KIEVIT.(Vanellus vanellus)


 

[royalslider id="43"]

 

                                                                        DE KIEVIT.( Vanellus vanellus )

 

Een van bekendste vogels van  Nederland is wel de Kievit, en wie kent hem  tenslotte niet……deze  prachtige  bijzondere vogel.

 Als je de flora en fauna bestudeerd dan is eigenlijk alles heel bijzonder. Hoe meer je er induikt hoe mooier het wordt. Om de  oude slogan te gebruiken van Fop I. Brouwer. Al wat leeft en groeit ons altijd weer boeit.

Deze zin komt van het oude radioprogramma Weer of geen weer uit de vijftige jaren. Hiermee sloot hij de uitzending mee af. Deze zin wil ik voortaan ook als afsluiting onder aan de pagina plaatsen. Aan eerbetoon van Fop I.Brouwer. Wilt U meer van Hr Brouwer weten, er is een uitgebreide beschrijving  van deze natuurvorser op het internet te vinden.

 

 

Deze aflevering gaat grotendeels over  het broedseizoen. Dus: eieren, broeden, uitkomen van eieren en jonge kieviten.

Klik 1 x op de foto voor een nog mooier beeld.

Een Kievit aan de waterkant.

Deze kievit had zin om te poseren, hij bleef prachtig staan voor de camera.

Man en vrouw kievit lijken veel op elkaar, er zijn wel verschillen maar die zijn klein. De kuif van de man is langer. En de borstveren zijn ook wat anders maar ook weer niet spectaculair.

Het is altijd weer lastig om te zeggen of dit een vrouwtje of een man is, de kuifveren van de man zijn  langer in het voorjaar en zomer dan van de vrouw, en de borstveren zijn ook iets anders van kleur.

Plasdras.

Kieviten houden wel van vochtige percelen want daar is veel voedsel te vinden, deze loopt langs de Lek voedsel te zoeken. In de weilanden zie je als er water op het land ligt (plasdras noemen we dat) dat er dan al snel hele groepen kieviten verschijnen.

 

De Kieviten komen in het vroege voorjaar vanuit warme streken zoals Zuid-Europa  maar ook uit Afrika naar Nederland om hier te komen broeden. Kieviten blijven lang na het broedseizoen in Nederland hangen tot wel  eind november en vertrekken dan pas. Ook zie je wel dat ze op de vorstgrens blijven hangen als daar  genoeg voedsel is, wordt het echt koud dan vliegen ze door naar Afrika.

We kunnen wel stellen dat we ze wel 7- 8 maanden per jaar hier te zien zijn.

Kievitsbloem.

Het Nederlandse woord kievitsbloem heeft te maken met de gelijkenis van de gesloten bloem met een kievietsei en omdat deze bloem bloeit als de kieviten in april/mei uit hun winterkwartieren komen.

 

En er is nog een andere uitleg,

De wetenschappelijk naam is afgeleid van fritillus wat dobbelbeker betekent. De vergelijking heeft te maken met de vorm van de klokjes en met de tekening van de kievitsbloem, die lijkt op de ogen van een dobbelsteen. Meleagris is afgeleid  van Meleagros, de koning van Kaludon uit de Griekse sage.

Regenworm.

Vaak zie je de vogels foerageren maar je ziet nooit wat ze eten, hier heeft hij een worm te pakken, deze regenworm had blijkbaar geen zin om op gegeten te worden en slingerde zich om de snavel heen. Bij toeval maakte ik deze foto van grote afstand.

 

 Op het nest.

Als het gras  ongeveer 10-12 cm hoog is dan is het knap zoeken met de verrekijker om een kievit op te sporen. Als je het weiland  betreed hebben ze jou allang gezien voordat jij ze na veel speuren pas ziet.

Ze hebben een truc om je te misleiden, zodra je te dicht bij het nest komt (100 meter) dan sluipen ze dicht tegen de grond aan weg van het nest en komen dan een stuk verder omhoog om te laten zien waar ze zijn. Als beginnend weidevogelaar ben ik daar nog wel eens ingetrapt, nu precies 25 jaar later als weidevogelaar (2014) overkomt het mij heel soms nog wel eens een keer………………….

 

Ei afwijkingen.

De linkse foto boven is van 2013. Rechts van 2011.Het was zoals u weet  een hele lange koude winter in 2013, er was weinig voedsel voor de vogels. Dat heeft zijn weerslag op de conditie en het leggen van de eieren. De eieren krijgen daardoor soms een ander kleur, een te kort aan pigment is het gevolg , het ei is wit i.p.v. groen en de zwarte stippen zijn opgehoopt op de punt van het ei. Vergelijk de 2 nesten.

 

2 zielen 1 gedachten.

Beide vogels moeten gedacht hebben dit is een mooi plekje voor mij om daar een nest te maken. De scholekster en de kievit hebben beide in 1 nest 3 eieren gelegd. Uiteindelijk moet tenslotte 1 van de vogels wijken, na veel ruzie  heeft de veel grotere en zwaardere scholekster het nest uitgebroed, maar nadat de eerst de Kievits eieren uit het nest zijn gemikt….

 

Bijzonder kievitsei.

Dit nest kwam ik tegen tijdens een controle voor de Agr natuurvereniging Weide en Waterpracht, 3 normale kievitseieren en 1 heel klein eitje! In al die jaren dat ik dit werk uitvoer heb ik dit niet eerder gezien. Eerst dacht ik nog van, word ik in de maling genomen 1 dag voor de Pasen, maar nee het bleek toch een echt kievitsei te zijn. U ziet het in de natuur gaat het ook wel eens fout.

Nest op een terp.

Kievieten houden rekening met de mogelijkheid dat hun nest onder water kan komen te staan. Vaak zoeken zij dan een plekje uit wat hoger ligt, soms maar 5 of 10 cm boven het maaiveld. Ze hebben dan ook gelijk een beter overzicht om de vijand sneller te zien.

Maar als het nest verloren gaat door predatie of door ander oorzaken maken ze niet lang daarna een tweede nest.

 

Rapen van Kievitseieren.

Er is al heel wat gedoe geweest over wel of niet  rapen van  kievitseieren, hele papieren gevechten zijn er geleverd. Friesland heeft daar zich enorm druk over gemaakt zij claimen immers het recht op cultuurhistorische gronden, na heel veel verschuiven van papier mogen de Friezen nu beperk de eieren rapen.

Ontheffing.

Het is in de Europese Unie verboden kievitseieren te rapen. Friesland heeft echter een uitzonderingspositie op cultuurhistorische gronden. Deze werd echter in 2005 opgeheven na een rechtszaak aangespannen door Stichting faunabescherming. Geoordeeld werd dat Gedeputeerde Staten van Friesland de ontheffingsprocedure voor het rapen van kievietseieren niet correct had gevolgd. Sinds 2006 is het weer toegestaan om tussen 1 maart en 9 april kievitseieren te rapen. In mei 2007 werd een nieuwe gerechtelijke uitspraak verwacht over het eieren rapen. Inmiddels geldt een provinciaal maximum van 5939 geraapte kievitseieren, en een persoonlijk maximum van 15 eieren per persoon. Elke vondst dient te worden gemeld in een sms aan Natuurnetwerk in Vaassen. Een server van Natuur Netwerk stuurt een sms terug om aan te geven of de vinder het ei nog mag rapen.

 

Nesten zoeken.

Klinkt natuurlijk een beetje gek, nesten zoeken met een tractor maar dat gaat  heel erg goed. Ik heb het in al die jaren maar enkele keren gedaan. Zeker als je weet dat er weinig nesten liggen en hele grote stukken moet aflopen is het best handig. Bovendien blijven de vogels heel lang op het nest zitten, tot op 10 meter afstand blijven ze soms op het nest zitten.

Je moet wel goed opletten wat er voor je trekker opvliegt daarom is het handig dat je met 2 man bent.

De eieren koelen op deze manier ook niet snel af, ook  vliegen ze snel terug naar het nest als je voorbij bent, ze zien geen gevaar in de trekker.

Nestbeschermer.

Een nestbeschermer plaats je als er vee in het land loopt, deze nestbeschermer moet de koe er van weerhouden het nest plat te lopen.

Bij melkvee lukt dat over het algemeen aardig, maar bij jongvee lukt het vaak niet, je moet het maar zo zien. Jongvee zijn net puberende jongeren, die trappen overal tegen en ze zijn vreselijk nieuwsgierig en gaan met hun snuit onder de nestbescherming wroeten, gevolg eieren kapot.

Over het weidevogelbeheer valt heel wat te vertellen, misschien maak ik daar wel eens wel eens hele lange aflevering van.

 

 

 Het gaat niet goed met de kievit.

In Nederland lopen de aantal kievitsnesten dramatische terug, zo ook in het Reeuwijkse gebied.

Zeker in het afgelopen voorjaar 2013 lieten de  kieviten het massaal  afweten, hopelijk hersteld het een beetje in 2014 maar het ziet er niet goed uit.

Als er in de toekomst geen echte maatregelen getroffen worden voor het totale weidevogel beleid dan zou het binnen 15 jaar wel eens totaal verdwenen kunnen zijn. Hopelijk komt het niet zover en worden we door Brussel flink op onze vingers getikt dat het anders moet worden georganiseerd, tenslotte hebben wij Nederland een internationale verplichting voor onze weidevogels.

 

 

Aantal kievitsnesten in het Reeuwijkse.

 

Cijfers van Weidevogel vereniging Reeuwijk eo.

 

Kievitsnesten.

In 2009 hadden we nog 684 nesten ,nu in 2013 is dat terug gelopen naar 290 nesten. Een afname van 394 nesten in 5 jaar.

In 2004 waren er nog 900 nesten. Dus zijn er binnen tien jaar 610 nesten verdwenen…………………………..

Legsels_per_soort_ZH16_2009     Klik op  beide regels voor alle gegevens.

Legsels_per_soort_ZH16_2013

 

4 weken later.

De eieren komen langzamerhand na 26-28 dagen broeden uit, dit moet binnen 24 uur gebeuren anders verlaat  moeder kievit het nest en dan gaan de niet uitgekomen eieren zeker verloren.

 

 

 

Ei tand.

Op deze foto kun je goed de witte plek op de snavel zien, dat is de ei tand. Wat doet deze ei tand…..Aan het eind van de broedperiode is er een luchtkamer gevormd in het ei, dat is  ongeveer 1/3 van het ei.

Het kuiken prikt door het geboortevlies en kan zo gaan ademen in de luchtkamer, hij moet snel zijn om een gat in de eischaal te maken voordat de lucht op is. Hij gaat met zijn ei tand schrapend een groef maken rondom in het ei en draait 380 graden rond, tevens wordt op deze manier de navelstreng afgebroken.

Daarna prikt het kuiken door de eischaal heen en kan het vrij ademen, uitgeput blijft hij dan een tijd liggen, dit is een ongelofelijk zware inspanning. Daarna drukt het jong met zijn lichaam tegen de dop en druk zo de dop eraf, en dan kruipt het kuiken uit het ei.

 Youtube.

Hieronder een kort filmpje dat ik gemaakt  hebt van het uitkomen van een kievitsei.Het was overigens erg warm weer die dag, anders had ik geen filmpje gemaakt. Het duurde overigens te lang om af te wachten dat het jong uit het ei rolde.

Klik op onderstaande regel.

 

 

 

 

Wachten.

Dit kuiken wacht geduldig op zijn broertjes en zusjes.

 

Op zoek naar eten.

Het is gelukt, alle  kuikens zijn uit het ei  gekropen, de  kuikens worden ook wel pullen genoemd, maar ik heb geen idee waar dat woord vandaan komt. Weet iemand dat…….

De kievit is met haar 4  jongen op zoek naar voedsel, dit is een hele kwetsbare periode er zijn dan vele rovers in het gras en in de lucht. De jongen moeten zelf hun eten zoeken, moeder zorgt zoveel mogelijk voor de veiligheid en warmte.

 

Zwemmend.

Bij gevaar rennen de jongen nog wel eens de sloot in, maar ze kunnen goed zwemmen. Dit moet overigens niet te lang duren zeker als de slootkant te hoog is  dan verdrinken ze alsnog……

Overigens, volwassen kieviten kunnen ook zwemmen maar je ziet het het maar heel weinig gebeuren,ik heb het zelf maar 1 x gezien.

Ongeveer 2 weken later.

Speurend naar voedsel. In de begin periode kunnen ze maar kort eten zoeken, zeker als het gras erg nat is.Ze worden dan regelmatig opgewarmd onder moeders vleugels.

 

Na  ongeveer een maand zijn de jongen vliegvlug als er tenminste genoeg voedsel is, anders duurt het natuurlijk wat langer.

 

 

 Overvallen.

Het is in de natuur eten of gegeten worden, het lijkt van een afstandje allemaal erg mooi  maar als dier ben je constant bezig om achterom te kijken of iemand je niet wil opeten……..

Dus ook deze kievit is de klos, ze is overvallen op haar nest. Welk dier dit heeft gedaan kon ik niet achterhalen, in ieder geval geen bunzing, die bijt de kop er altijd af.

Afleiding- maneurve.

Bij gevaar veinst een kievit een gebroken vleugel en probeert zo een naderende wezel, vos of hermelijn weg te lokken bij het nest. Dit zie je  ook vaak bij eenden gebeuren het is een schitterende afleiding-maneurve.

 

Kievit op zoek naar eten met de grond nog aan zijn snavel.

 

Al wat leeft en groeit ons altijd weer boeit.(Fop I.Brouwer)

 

Vandaag 08-01-2014  in de buurt van Haarlem heb ik een flinke groep Kieviten in de lucht waargenomen,of ze zijn niet weggeweest of ze zijn wel erg vroeg in Nederland aangekomen.Maar ja, met temperaturen van 13 graden zou het niet echt verwonderlijk zijn.

 

 

Groet Cees

 

Ik wens U allen een  gezond en voorspoedig natuurlijk 2014 toe.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 Comment