DE LAATSTE WILDE KIEVITSBLOEMEN. (Fritillaria meleagris)

DE LAATSTE WILDE KIEVITSBLOEMEN.

Veel zijn er niet meer in Nederland, maar gelukkig worden de plaatsen waar ze nog wel zijn gekoesterd!

In de jaren vijftig kleurde de meeste weide rond en in Reeuwijk in het voorjaar nog rood,maar dat is door de zware bemesting geheel verdwenen.

Onlangs is de Sijghkade tussen Gouda en Stolwijk aangekocht door Zuid-Holland Landschap waar de laatste wilde kievitsbloemen in de Krimpenerwaard staan.Dat geeft wel aan hoe belangrijk men het vindt om deze bloemen te behouden.

Al heel wat jaren(20) kom ik op een kade in Reeuwijk waar ook de Kievietsbloemen bloeien.Ze staan er waarschijnlijk al heel lang.Hoelang,ik heb er geen idee van maar dat ze nog staan is al heel bijzonder.Misschien 100-150 jaar!! De kade is al ruim 700 jaar oud.

Ik kom er niet alleen om ze te tellen, maar ook om te kijken of de omstandigheden wel gewaarborgd blijven.Vele jaren had deze boer schapen,en graasde de kade elk jaar schoon. Ideale plek voor de kievitsbloem. Maar de laatste jaren heeft de boer geen schapen meer, het gevolg is dat het een ruige bende werd!

Het gevolg hiervan is wel duidelijk, de kievitsbloem verdwijnt tussen deze hoge vegetatie.Er moest snel worden ingegrepen!

Dus klopte ik aan bij Landschapsbeheer Zuid-Holland in Waddinxveen en zij waren direct bereidt om te helpen.
In overleg met de boer werden de werkzaamheden uitgevoerd.
Mooi geregeld toch!

Op deze foto kunt U zien wat het zwoegen heeft opgeleverd.

En zoveel maaisel kwam er van de kade af.

Begin April komen ze met hun gebogen kopjes uit de grond.

Op de foto,s hierboven kunt U goed zien dat de plant gebogen uit de grond naar boven komt.De bloem zit er al bij.En bij elke stap kleurt de bloem verder mee.De kievitsbloem heeft niet veel bladeren, meestal maar 5 stuks.

Vroeger zag het veenweide gebied in het groene hart in het voorjaar er rood gekleurd uit, vanwege de Kievitsbloemen.Het was een hele normale verschijning.Maar de landbouw is na de oorlog sterk veranderd,productieverhoging was het toverwoord.

U begrijpt het al, het vele bemesten, ander grassoorten en peilverlagingen deden de Kievits bloemen helaas verdwijnen!! Het bolgewas was daar niet tegen bestand.

Ik heb geen idee waar de naam kievitsbloem vandaan komt.

Wie weet het!! Ik hoor het graag!
Inmiddels heb ik de nodige reacties gehad,bedankt! Er komt nu een lang antwoord!

De wetenschappelijk naan is afgeleid van fritillus wat dobbelbeker betekent.De vergelijking heeft te maken met de vorm van de klokjes en met de tekening van de kievitsbloem,die lijkt op de ogen van een dobbelsteen.Meleagris is afgeleid Meleagros,de koning van Kaludon uit de Griekse sage.Het Nederlandse woord kievitsbloem heeft te maken met de gelijkenis van de gesloten bloem met een kievietsei en omdat deze bloem bloeit als de kieviten in april/mei uit hun winterkwartieren komen.

Al met al een heel verhaal voor zo’n bloemetje ,maar hij is het waard,en het is maar dat U het weet!
Zoals U ziet zijn er ook witte Kievietsbloemen,maar daarvan is het percentage erg laag, geschat een 0,5 %.

Zoals U ziet zijn er ook dubbele bloemen aan 1 steel.Dat komt regelmatig voor.Ik heb me laten vertellen dat het heel zeldzaam is dat er ook wel eens 3 bloemen aan een 1 steel voorkomen.Ik heb het nog nooit gezien, maar dat zegt niets.Een mens kan tenslotte niet alles beleven in z’n leven.

De kievitsbloem is familie van de lelie, en vroeger werden ze veel geplukt en noemde men ze tulpen.

Op deze kade ziet U een klein veldje Kievitsbloemen staan.In 2007 telde ik er nog 94 stuks,dit jaar 2008 waren het nog maar 42 stuks.
Het kan maar zo zijn dat er in 2011 weer 80 stuks staan.

Als je vroeg in de ochtend naar de kievitsbloemen gaat kijken, kun je nog wel eens dauwdruppels op de kievitsbloemen aan treffen.Prachtig gezicht!

Is het geen plaatje van een bloem!

Het stokje overgenomen.

Landschapsbeheer Zuid-Holland kon helaas geen subsidie meer verstrekken .(2010)

Het project werd in 2010 door Agrarische Natuurvereniging Weide en Waterpracht(Reeuwijk) overgenomen.

Al 5 jaar wordt er subsidie gegeven door Agrarische Natuurvereniging Weide en Waterpracht(Reeuwijk) om de kade te onderhouden.Met dank daarvoor.Ook voor 2015 is het reeds toegezegd.

 


Het gaat goed met de Kievitsbloemen op de Westkade.

April 2011.

Dit jaar 4 april 2011 hadden we een record,296 stuks plantjes.

April 2012.

En nu, 2 april 2012 wel 320 stuks! Daar van zijn er 130 bloeiende kievietsbloemen geteld! En 20 stuks afgewaaide bloemen. Uiteindelijk dus 150 bloeiende planten.

April 2013.

Het gaat steeds beter we hebben inmiddels 435 plantjes geteld, maar weinig bloemen dit jaar 85 stuks.Dat komt dat er veel bloemen door 2 stormen zijn afgewaaid.

 April 2014.

Dit  jaar is er niet gemaaid. Het voorjaar was zo vroeg begonnen dat de planten al boven de grond verschenen. Door het maaien zouden alle knoppen afgemaaid worden. Dit jaar 100 bloemen. (05-04-2014.)Planten hebben we niet kunnen tellen door de hoge vegetatie

 

 Prachtig gezicht.

Volgend jaar 2013 beslissen we hoe de bomen gesnoeid gaan worden,waarschijnlijk niet afzetten tot de grond maar deels in hoogte snoeien om de windvang te garanderen.

Verder is het kommer en kwel in Nederland met de wilde kievitsbloem,misschien is het handig om ervaringen van Natuurorganisaties uit te wisselen om nog verdere achter uitgang te stoppen.

Groet Cees

 

https://youtu.be/RMRM0M0c4Tc
Filmpje over de snelle groei van de kievitsbloem.

 

 

PS,

TER INFO, EEN BERICHT UIT VROEGE VOGELS.

Witte kievitsbloemen met uitsterven bedreigd

22 april 2012 09:30

De witte kievitsbloem dreigt uit te sterven. Natuurmonumenten luidt de alarmklok. De laatste groeiplaats waar de plant nog in het wild in de zuivere witte vorm voorkomt, kampt met verdroging. De kievitsbloem heeft het nodig om af en toe overstroomd te worden door de Oude Aa. Het waterpeil in het natuurgebied vlakbij het Groningse Haren moet hoger, om deze zeldzame plant te redden. De witte kievitsbloem verdwijnt in rap tempo. Vorig jaar stonden er nog ongeveer dertig exemplaren, nu nog vijftien.

Laatste groeiplaats
Van oudsher stond Haren bij plantenliefhebbers bekend als een belangrijke groeiplaats van de witte kievitsbloem. Berichtgeving uit 1898 schrijft over duizenden bloeiende exemplaren. De laatste exemplaren groeien in de polder Oosterland. Het bolgewas bloeit in het vroege voorjaar met grote witte klokvormige bloemen. Op andere plaatsen in Nederland heeft de wilde kievitsbloem vooral bruinrode bloemen.

Redden
Al jaren voert Natuurmonumenten overleg met provincie, waterschap en aangrenzende boeren om de groeiplaats laatste witte kievitsbloemen te redden. Na aandringen heeft het waterschap als eigenaar van de groeiplaats het beheer aangepast. Binnen de jarenlang lopende landinrichting ligt het voorstel om het perceel aan Natuurmonumenten toe te delen.

Waterpeil
De polder Oosterland waar de laatste groeiplaats van de witte kievitsbloem ligt, is aangewezen als natuurgebied. Daarnaast is de polder ingericht als noodwaterbergingsgebied.
Het geplande hogere waterpeil voor de natuur is echter nog steeds niet ingesteld. Voor de kievitsbloemen is haast geboden. Natuurmonumenten doet een dringend beroep op provincie en waterschap om het peil zodanig in te stellen, dat de witte kievitsbloemen kunnen overleven.
Verjaardag
De nood roep van Natuurmonumenten komt op de dag dat de vereniging haar verjaardag viert. Op 22 april 1905 richtte Jac. P. Thijsse samen met andere mensen de natuurorganisatie op. De reden was de dreiging dat het Naardermeer zou veranderen in een vuilnisbelt. Honderd zeven jaar later is het Naardermeer nog steeds een prachtig natuurgebied. Het mogelijk uitsterven van de witte kievitsbloemen anno nu laat zien dat het bestaansrecht van een particuliere natuurbeschermingsorganisatie onverminderd groot is.

Bron: Natuurmonumenten

Beschermde status voor bloeigebied Kievitsbloem

02 maart 2006 09:58

Bloeigebieden van de zeldzame wilde kievitsbloem in gemeente Zwolle krijgen een beschermde status, meldde de gemeente woensdag. De bloem komt in Nederland amper voor en is in Europa een bedreigde plantsoort.

Het noorden van Zwolle herbergt een van de laatste grote Europese groeiplaatsen van de wilde kievitsbloem. De gemeente neemt het beheer van particulieren en het waterschap Groot Salland over en deze graslanden worden niet langer bemest en het maaien wordt beperkt. Volgens Natuurmonumenten is de plant nagenoeg uit Nederland verdwenen door ander waterbeheer, bemesting en een veranderd grasland beheer.

De tulpachtige plant is heel af en toe in kleine hoeveelheden elders in Nederland te vinden, maar rond Zwolle bloeit ze in groten getale”, aldus D. Bokelo, ecologe van Natuurmonumenten. De bloem komt voor op dijken en in uiterwaarden.

,,Het is een teer bloemetje. Zo kan ze niet tegen bemesting en voordat de plant de eerste bloemetjes heeft, kan er wel acht jaar voorbij zijn. Een paar jaar geleden was er vlak voor de bloeitijd een forse hagelbui bij het Zwarte Meer waar de kievitsbloem veel voorkomt. Het jaar erop bloeiden de plantjes amper.”

Natuurmonumenten juicht de initiatieven van de gemeente toe. ,,De plant komt in Europa eigenlijk maar in drie of vier gebieden voor.” Het huidige aantal wilde kievitsbloemen in Nederland is nog slechts 5 procent van het aantal rond 1900. De provincie Overijssel besloot in 2000 al tot het beschermen van de laatste groeiplaatsen van de plant. De kievitsbloem geniet al bescherming onder de Flora- en Faunawet.

Bron: ANP

9 Comments

  1. klaas oosterom
    Posted 20 oktober 2010 at 07:25 | Permalink

    Beste Cees,
    Een prachtige bloem die ook al jaren op Schaep en Burgh staat hier in ‘s Graveland.
    Maat tot mijn verbazing stonden er dit voorjaar duizenden in een wegberm in Bussum. Gewoon door de plantsoenendienst geplant. Weg is de magie!
    Groet,
    Klaas

  2. Martine Grootendorst
    Posted 20 oktober 2010 at 08:18 | Permalink

    Beste Cees,

    Dank weer voor deze informatie. Mooie foto’s. Was het maar weer lente!

    Groet, Martine

  3. Posted 20 oktober 2010 at 10:13 | Permalink

    Hoi Cees, ik wil even reageren, de kievitsbloem is zo mooi en teer. Ik probeer al jaren ieder voorjaar de kleine bolletjes ta laten opkomen, het lukt nog steeds niet.
    Carien heeft een heel mooi tafellaken geborduurd met allemaal kievitsbloemen, ben er nog steeds blij mee.

    gr. Joke.

  4. Marius Gahrmann
    Posted 20 oktober 2010 at 12:57 | Permalink

    Ha Cees,
    Prachtige foto`s!! Hulde. Naam kievitsbloem komt mogelijk van de tijd van het jaar. Eieren en bloemen zijn er ongeveer gelijktijdig. Vroeger kwamen zowel bloemen als kievieten vaker voor dan tegenwoordig en werden ze vaak in elkaars nabijheid aangetroffen. Verschenen de bloemen dan werden ook de eieren gezocht.
    groet Marius

  5. Rob Paul
    Posted 20 oktober 2010 at 19:02 | Permalink

    Hallo Cees,

    Mijn complimenten voor je prachtige foto’s.
    Had bij mij in de tuin kievitsbloemen uit het tuincentrum gepoot. Kwamen goed op. Bloeide mooi.
    Maar opeens zaten ze vol met leliehaantjes en hun larven.
    Toen was het snel gedaan met de kievitsbloemen!
    Naar ik nu begrijp is dit toch een ander soort dan de wilde kievitsbloem, dat verzacht het leed wel weer wat.

    Groet,
    Rob

  6. Posted 22 oktober 2010 at 08:28 | Permalink

    hallo Cees,,weer een mooie serie over de bloemen.ik denk dat
    de naam afkomstig is van het verschrijnen van de kievieten
    in april verder de groeten van Riet enTinus

  7. Jannie Dercksen
    Posted 23 oktober 2010 at 10:27 | Permalink

    Beste Cees eb andere liefhebbers van kievitsbloemen,

    Heb je de kievitsbloemen op het Heempad aan de Bloemendaalseweg wel eens gezien? Ik loop daar regelmatig met mijn moeder en ons valt op dat ze steeds op andere plekjes opduiken. Het worden er elk jaar meer.

    Vriendelijke groeten.

    Jannie

  8. corry
    Posted 25 oktober 2010 at 06:01 | Permalink

    Hoi Zwager,

    Mooie foto’s, schitterende bloem met mooie kleuren!

  9. Ton de Vos
    Posted 18 mei 2014 at 19:12 | Permalink

    Mooi verhaal Cees.
    als kind plukte we ze in de twaalfmorgen,eerst langs het spoor en dan het land in,we rende om een witte er bij te hebben.Tot mijn broer in de trein mij als ventje langs de trein zag lopen.Dat was gevaarlijk en mocht niet meer.Nu 60 jaar later als ik door de twaalfmorgen fiets met mijn vrouw.Ik kan het niet laten, dit landje stond vroeger vol met kievitsbloemen.Reatie ja dat zeg je elke keer weer.

One Trackback

  1. [...] Maar ………er zijn plekken waar mensen zich met hart en ziel inzetten om deze bloem toch weer plek te geven. Kijk eens naar deze akker op de foto hiernaast: wat een plaatje! (bron: natuur-natuurlijk). [...]

Plaats een reactie

Uw email wordt nooit voor reclame of commerciele doeleinden gebruikt. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *