ONZE GRUTTO……Limosa Limosa.

 

[royalslider id="46"]

 

     

                                                                   ONZE GRUTTO !


                                EEN GRUTTO BROEDSEIZOEN IN BEELD IN DE REEUWIJKSE POLDERS.


Onze Grutto, nou ja onze grutto……  inmiddels vinden we dat de grutto van ons is ….  De laatste 20 jaar hebben we de grutto wel aardig toegeëigend in Nederland. We hebben inmiddels van alles al bedacht om hem hier te houden. Terwijl de grutto zelf wel bepaald waar en welke groene weide hij uitzoekt, die  hij overigens  steeds minder aantrekkelijk vindt om daar te gaan broeden.

Maar  goed, het loopt niet lekker met die grutto en heel vogel minnend Nederland zit boven op zijn nek om hem te beschermen. Hij wordt  bijna  platgedrukt van de bemoeienissen door vele organisaties en overheid. Ondanks ongelooflijk veel inzet van vrijwilligers en vele organisaties, en na 20 jaar bescherming en ruim € 250 miljoen verder, is het slecht gesteld met de populatie van bijna alle weidevogels.

De grutto, in Nederland, is van 120.000 broedparen in 1960 gezakt tot onder de 20.000. broedparen in 2013. Dus 100.000 broedparen minder…..Terwijl de huidige populatie tegen de AOW aanzit…. Ondanks de internationale verantwoordelijk van Nederland is het niet gelukt om de  achteruitgang van de weidevogelstand te doen stoppen. En hoe komt dat! Dit is te veel om op te noemen. Ik kom in deze aflevering zo af en toe  met wat opmerkingen waarom het niet goed is gegaan.

Wilt U echt alles weten hoe het is gelopen….er is een prachtig boek geschreven waar alles  in beschreven is met een terechte titel : Weidevogels in een veranderend landschap. Het is een aanrader!

 

 

 Klik 1 x op de foto voor een nog mooier beeld.

Een grutto windwijzer op een paal hoog in de lucht.

Dat de grutto leeft in onze regio is wel te zien aan deze windwijzer, deze grutto liefhebber in het Reeuwijkse heeft de grutto hoog in het vaandel staan. (lees paal)

 

Grutto op de uitkijk.

Een foto van de grutto voor diegene die niet weten hoe hij eruit ziet.

 Voorjaar en plas-dras.

Elk voorjaar is het weer spannend wat er terugkomt uit West Afrika.  In Waddinxveen, Gouda en Reeuwijk  zijn er diverse plaatsen waar ze neerstrijken op de z.g. plas-dras plekken. Plas-drassen zijn meestal kunstmatig onder water gezette percelen, daarvan is de hoogte van de waterstand variërend van 5 tot 15 cm.

Voldoende rustplekken in de omgeving.

In Reeuwijk ( in Oukoop SBB ) zijn er tegenwoordig wel 4 plaatsen, en in Gouda is er 1 bij  het Weegje, en 1 in de Voorofsche polder bij Waddinxveen. Voor de weidevogels zijn het geliefde plaatsen om uit te rusten en aan te sterken na een lange vliegtocht.

 Slapen -op vetten en een partner zoeken.

Meestal worden deze plas-drassen tijdelijk onderwater gezet  (4-6 weken). Het is een bijzondere manier van agrarische natuurbeheer en heeft dan ook in het voor- en naseizoen een grote aantrekkingskracht op weide- en watervogels.

Deze plekken zijn erg belangrijk, het bied een stukje veiligheid en ze slapen er, en ze kunnen in de directe omgeving voldoende voedsel vinden.

Tijdens dit samen zijn kijken ze gelijk even rond of ze een geschikte partner kunnen vinden  om er een nest mee te gaan maken. Ze hebben elk jaar een andere partner.

 

Prachtig gezicht.

Ik heb een drietal foto’s geplaatst van opvliegende grutto’s, het is altijd weer een prachtig gezicht om een groep vogels zo dicht op elkaar zien vliegen. Je weet nooit hoe ze vliegen, van het ene moment op het ander veranderen ze van richting.

Deze keer was het een roofvogel die de onrust veroorzaakte.

 

 Blijft mooi.

Deze rusttijd hebben ze hard nodig om van alles te doen,  de conditie verbeteren, slapen, partner zoeken, en natuurlijk heel belangrijk… op zoek naar de broedplaats van vorige jaar.

De grutto komt in het algemeen jaren achtereen terug op het zelfde broedplekje, soms maar een paar meter vanaf het plekje van vorig jaar.

Indrukwekkend. (laatste foto)

De gemiddelde leeftijd van de grutto is tussen 10- 15 jaar, maar er zijn altijd uitzonderingen. Er is een dode grutto gevonden met een pootring, daaruit bleek dat hij 30 jaar geleden geringd was.

Partner gevonden.

Na veel gelonk, om elkaar heen draaien en aftasten, toch maar besloten om een seizoen met elkaar door te brengen. Op de foto ziet U de paring, maar dat begreep U al.

Na de paring gaan ze regelmatig de omgeving verkennen en kijken naar het  plekje van vorig jaar.

Een biotoop zonder kruiden en bloemen.

Als er ergens veel veranderd is voor de grutto dan is het wel zijn broedplaats. Overigens, dat geldt voor alle weidevogels.

Waarom was Nederland  het ideale land voor weidevogels en vele andere soorten? Omdat de inrichting optimaal was tot aan de jaren zestig. Dat is een heel verhaal dat ik zeer beknopt vertel.(zie ook aanbevolen boek)

Er waren wel  tienduizenden boeren in de zestiger  jaren met maar weinig vee in vergelijking tot nu. De landerijen werden daardoor licht bemest en de waterstand was hoger dan nu.

Gevolg daarvan dat de bodem zacht was en een uitbundige plantengroei met veel kruiden had, en er werd laat gemaaid.

De weidevogel kon het niet beter hebben.

 

Zo zou het moeten.

Maar de realiteit is anders, bovenstaande foto is het ideale plaatje, dit stuk land heeft al 12 jaar een uitgestelde maai datum, dus na 1 juni of  15 juni wordt er pas  gemaaid, daardoor wordt er ook minder mest op het land gebracht. Gevolg is dat de planten en kruiden weer langzaam terug komen. In dit stuk land zitten dan ook veel weidevogels in het voorjaar en veel zwarte sternen.

 

De huidige situatie is dat er maar een paar soorten grassen zijn met hoge voedingswaarde voor de koeien, en om die snel te laten groeien moet er veel mest op. Daar kunnen de meeste plantensoorten niet tegen en verdwijnen helaas daardoor. De waterstanden in sloten zijn ook verlaagd om met de zware machines in het land te kunnen komen.

Er zijn al boeken vol geschreven en duizenden rapporten gemaakt hoe het anders kan en moet met het beheren van het boerenland, maar de wetten van de economie zijn te sterk om tot een verandering te komen.

Open grutto nest.

Het is zo ver, de broedplaats is gevonden en de eieren zijn gelegd, het nest stelt niet zo veel voor, een beetje bij elkaar geharkt dood gras en dat is het wel zo´n beetje. Meestal om de dag wordt er 1 ei gelegd.

Dit is de eerste fase van het nest (zie foto) het ligt geheel open en bloot, en daar houd de grutto niet zo van. Want je vijand is altijd aanwezig. Het gras is nog te laag in het vroege voorjaar om het nest geheel uit beeld te krijgen.

Er worden meestal 4 eieren gelegd, soms kom je wel eens een nest met 5 eieren tegen.

Na ongeveer 24 -25 dagen broeden komen de eieren uit.

2-3 weken later.

Zoals U ziet het gras heeft een flinke groeispurt gemaakt, de grutto buigt met veel geduld ( hij/zij heeft toch niet veel anders te doen) de grassprieten naar binnen toe om het nest onzichtbaar te maken. Dat lukt ze perfect, ook van boven af is het haast niet te zien dat er een nest ligt, tenslotte zijn er veel andere vogels  die graag een eitje lusten.

De grutto man is al heel lang geëmancipeerd, hij broed samen met zijn vrouw het nest uit.

Wateroverlast.

In de polder loeren veel gevaren, dus gaat het niet altijd even goed. Zo ook op deze foto te zien, een heel nat voorjaar is voor vele weidevogels desastreus. Er zijn wel vogels die daar rekening mee houden, dus ook de grutto en broeden dan op het hoogste deel in het weiland of zitten in hoge pol. Soms is de wateroverlast te veel……….

Het nest moet als verloren worden beschouwd.

Grutto’s maken maar 1 nest per jaar, maar in Reeuwijk gebeurt er iets heel bijzonders wat verder in Nederland niet voorkomt. Bij het verliezen van het nest komt er vaak toch nog een tweede nest, er is veel over gediscussieerd hoe dat kan, maar weten doen we het niet echt. Waarschijnlijk een goede voedsel voorziening.

Bijna niet te zien.

Deze grutto blijft op het nest zitten,  hij wil het nest niet verlaten ondanks het gevaar van de mens die naast zijn nest staat. Meestal zijn de eieren dan op punt van uitkomen en neemt hij/zij het risico om te blijven zitten. Snel een foto en wegwezen. Deze situatie komt niet heel veel voor, ik heb het zelf hooguit 3 x in 25 jaar meegemaakt.

Kop eraf…

Ook hier is het  helaas niet goed afgelopen, er sluipen veel dieren in de polder rond, zoals wezels, hermelijnen en bunzings die graag een makkelijk prooi willen pakken. Deze dieren hebben in de zelfde tijd ook jongen en dus veel voedsel nodig.

Zo te zien is het een bunzing geweest, die bijt altijd eerst de kop eraf en neemt deze mee. En  hij komt later terug voor de rest, als het er nog ligt.

Geslagen door een roofvogel.

Het lijkt wel of er in mijn verhaal  geen grutto overleeft, maar dat is natuurlijk niet zo. Ik geef maar een paar voorbeelden.

Op deze foto is de grutto net geslagen door een roofvogel en hij heeft het niet gered , de vogel was nog warm toen ik hem vond. Deze grutto heb ik op laten zetten.

Opgezette Grutto.

Als je een vogel vindt en je wilt deze op laten zetten dan moet je eerst naar het politiebureau om de vogel aan te geven. Zij schrijven de vogel dan in, de politie controleert dan of de vogel  niet is doodgeschoten of op een ander illegale manier dood gemaakt is. Daarna krijg je een zgn. Vervoersverklaring om naar een preparateur te gaan. De preparateur mag niet zonder deze vervoersverklaring het dier opzetten.

Er wordt hier gelukkig nogal streng op gecontroleerd.

JAGEN.

De landen, zoals Frankrijk en Spanje, daar wordt nog steeds volop gejaagd . Dat draagt ook niet echt bij in de vogelstand. Het wordt hoog tijd dat de afspraken worden nageleefd anders is het niet meer nodig!! Dan kunnen mijn kleinkinderen de grutto alleen nog in museum Naturalis zien….En die van mij thuis natuurlijk……..

En dan is het eindelijk zover.

En nu het goede nieuws, de jongen kruipen het ei uit en beginnen vol goede moed aan een nieuw leven. Hopelijk overleven ze het allemaal, er is uitgerekend dat als er o,7 jong het overleeft de populatie daarmee in stand gehouden kan worden.

Een prachtig gezicht z’n mooi nest.

De beste overlevingskans van de jonge weidevogels is dat de weidevogels bij elkaar in de buurt gaan broeden. Grutto’s, kieviten, tureluurs en scholeksters, ze verdedigen samen dan hun jongen als ze in gevaar komen, en jagen de aanvaller dan weg.

Ik heb 1 keer waar genomen dat er een ooievaar werd weggejaagd  door wel 50 weidevogels. Een prachtig gezicht.

Ook een zeer bijzondere waarneming was wel dat ongeveer 30 weidevogels een hermelijn de polder uit jaagde, ze bleven 50 cm boven de hermelijn vliegen en dat duurde zeker 15 min en de hermelijn koos het hazenpad. Dit heb ik slechts 2 x meegemaakt. Helaas geen foto van gemaakt, stom…  de volgende keer dan maar.

 Slordige  grutto.

Meestal als de jonge grutto’s uit het ei gekomen zijn zorgen de ouders dat de ei schillen verdwijnen, omdat dit weer roofdieren aantrekt.

Waarom deze grutto het niet heeft gedaan is mij een raadsel. Misschien moesten ze vluchten met de jongen….

Op zoek naar voedsel.

Dit jong zoekt zijn weg tussen het hoge gras, de ouders zijn er alleen maar voor de bescherming. Het jong moet zelf zijn voedsel vinden. Daar ligt ook een deel van de sterfte van de jonge pullen, het gras is vaak veel te hoog en te weinig voedselvariatie door de eenzijdige grassoorten.

De laatste 25 jaar vindt je bijna overal alleen maar productie graslanden met 2 of 3 soorten grastype (buiten de natuurgebieden) en daar staan nauwelijks bloemen in, de jonge vogels hebben het liefst vochtige kruidenrijke graslanden met een zachte bodem.

En het vroege maaien doet er ook geen goed aan, vroeger werd er laat gemaaid, eind  juni/ juli en tegen die tijd waren de jonge vogels allemaal al vlieg vlug. 4 keer maaien per jaar is tegenwoordig geen uitzondering meer. De vogels komen ook steeds vroeger aan in Nederland tussen 1 en 2 weken toz van de jaren zestig,waarschijnlijk door de klimaatsverandering.

De grasproductie in Nederlander ( zelfs wereldwijd) is hoog te noemen, en in de vaart der volken zijn de boeren ook meegezogen om steeds hogere melkproducties te halen om te overleven, dit heeft  grote gevolgen voor de weidevogels.

Een jonge grutto met de ei tand nog op de snavel.

Is het niet een plaatje, deze kwam ik onderweg tegen, en ik kon het niet laten om een paar foto  te maken.Alleen maar om te laten zien hoe mooi en kwetsbaar ze zijn. Het beschermen waard.

Zonder de ei tand is het niet mogelijk om uit het ei te komen. In het ei, dat met 1/3 gevuld is met lucht, moet het jong een gaatje gaan maken zodat de lucht in het ei kan stromen om verder te kunnen gaan.

Daarna begint hij aan een monsterklus. Over de hele diameter van het ei moet er een kras gemaakt worden om zo de schil te doorbreken. (Zie foto lege ei doppen) En dan drukt hij met zijn hele lijft het ei open. Tijdens het draaien wordt tegelijkertijd de navelstreng afgebroken.

 Het jong kijkt verwachtingsvol naar de toekomst.

Hopelijk komt er een kentering  in de teruggang, maar het ziet er voorlopig niet echt naar uit.

De afname van de grutto in Reeuwijk is vanaf 2004  van 312 nesten naar 162 nesten gegaan.

In 2004 waren er er nog 1880 nesten en nu zijn het er nog maar 903 in 2013 van alle weidevogels.

Grote poten.

Grote poten heeft het jong al als hij net uit ei komt.

Ik heb ooit wel eens een dood jong in een ei gevonden en toen heb ik het ei schil er afgepeld om te kijken waar nu die lange poten in het ei zitten. De poten zitten rondom over de buitenzijde van het lichaam gebogen.

Lange poten.

Op deze foto kunt U goed zien hoelang de poten zijn.

 

Gevaarlijk….

Dat was niet de bedoeling van de ouders dat het jong de weg overstak, gelukkig kwam er geen verkeer aan. Geen idee wat de aanleiding was, ik heb langzaam het jong het weiland weer in geloosd. Het jong was nog net niet vlieg vlug .Ook op deze foto kunt U de lange poten goed zien.

Alarmerend.

Ik heb een viertal foto’s geplaatst van alarmerende grutto’s.

Als je in de polder loopt of fietst in het voorjaar, en je ziet de grutto op een paaltje staan die een hoop lawaai maakt, dan weet je dat er jonge grutto ‘s in de buurt  zijn.

Een van de ouders zoekt het hoogste punt in de buurt uit om goed overzicht te hebben van de omgeving, doel: om zijn jongen te kunnen waarschuwen dat er gevaar is.

Eigenlijk schreeuwt hij dat je moet opkrassen en niet dicht bij hem in de buurt moet komen.

Geen plek te gek om te alarmeren.

In de buurt was er geen paaltje dan maar op een dak van een huis…..

Een evenwicht kunstenaar op prikkeldraad.

Deze  grutto zat op 1 meter vanaf de weg lawaai te maken, en blijkbaar kan hij ook met die grote poten op een dun draadje staan…..Het kost wel wat moeite om erop te blijven.Ook hier veel maakt hij veel lawaai.

Evenwicht bijna gevonden.

 

Weinig foto’s van de pullen.

Ik heb weinig foto’s van jonge pullen die al wat volgroeid zijn, het zou mooi zijn om een hele serie van het groeiproces te kunnen laten zien.

Maar het blijft altijd lastig om de jonge grutto’s te fotograferen, ze zitten vaak verscholen in het gras, het is mij het niet waard om ze te verstoren voor een foto.

 Gelukt.

Dit is een drukke periode voor de grutto, ze zijn dan constant bezig om hun jongen te beschermen.

Het is nu nog een kwestie van tijd, de jongen groeien hard en zijn binnenkort vlieg vlug en dan gaan ze hun eigen weg. De ouders vertrekken dan, maar ze gaan eerst nog naar de kust om daar wat bij te komen van alle drukte en zich op te vetten voor de lange reis. De ouders vliegen zonder de jongen naar Afrika. De jongen verzamelen zich dan daarna, om  ook de tocht naar Afrika gezamenlijk te maken.

 

Aan het strand.

Na een druk seizoen even pootje baden en wat voedsel zoeken. En daarna op reis.

 

 

Al wat leeft en groeit ons altijd weer boeit. ( Fop I.Brouwer )

 

groet Cees

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Plaats een reactie

Uw email wordt nooit voor reclame of commerciele doeleinden gebruikt. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een *