Eng,maar niet gevaarlijk !! ( Natrix Natrix ) en deel 2 .Onze huisslang.

Veel mensen zijn er  bang voor, hij heeft een slechte naam en hij is koudbloedig en glad.En hij kan goed zwemmen.Maar hij is niet gevaarlijk!!!! En hij  is ook nog eens erg mooi .Hij leeft in de buurt van onze woning en is  zomers regelmatig te zien in de tuin en wetering


We hebben het over de ringslang.(NATRIX NATRIX )

 

In het voorjaar zie je naast ons huis regelmatig ringslangen voorbij zwemmen en  ze komen ook wel eens zich opwarmen in onze tuin.We hebben  er wel eens  4 bij elkaar gezien zoals op deze foto.Opwarmen in de zon doen ze om verschillende redenen.Voor de spijsvertering en voor hun motoriek.Na het opwarmen gaan ze pas jagen. 

Hier pak ik een vluchtende ringslang op,deze ringslag is volstrekt ongevaarlijk en bijt nagenoeg niet als je hem oppakt.Wel heeft de slang een afweermiddel hij spuit een witte stinkende vloeistof uit zijn anus naar zijn vijand.Afgelopen week is mij dat overkomen mijn fototoestel  zat onder en mijn broek ook!! Eigen schuld natuurlijk ! Het stonk zo dat de broek gewassen moest worden.


De ringslang is hier wel een beetje boos!! Mooi is hij wel nietwaar!

Het vrouwtje van de ringslang kan maximaal 1.40 m worden,mannen blijven 1/3 kleiner.De ringslang komt in geheel Europa voor,maar is ook in andere delen van de Wereld te vinden. 

Tijdje geleden kwam ik op een fietspad deze dode  jonge ringslang tegen.Waarschijnlijk net een paar weken uit het ei.De ringslang  was nog maar 19.3 cm lang.Op de eerste foto kunt u goed zien de tekening  op zijn buik.


Als verdediging heeft de slang  nog een truc! De slang gaat na een korte tijd nadat je hem oppakt slap hangen.Hij lijkt dan of hij  dan dood is. Zo probeert hij zijn vijanden te misleiden.Leg je hem terug komt langzaam zijn gespeten tong naar buiten om te proeven of alles veilig is.

Zijn slappe toestand kan wel een half uur duren.


Een tijdje geleden kwam ik een slangenhuid tegen in de tuin.Zoals jullie weten vervellen slangen regelmatig.Als  ze in de groei zijn wordt de huid te klein, die groeit namelijke niet mee.Er komt tussen de nieuwe en oude huid een vloeistof en daarna kruipt hij uit zijn oude huid.Op de onderste foto kunt u goed zien waar zijn ogen gezeten hebben.

 


Op rechter foto komt hij net naar boven om adem te halen,en te kijken of het veilig is.

Een ringslang kan heel goed zwemmen en bij onraad duikt hij snel onder water.Over het algemeen bevindt hij zich vaak bij de waterkant.Hij kan wel 20 min onder water blijven.Al zijn voedsel vangt hij op de grens water/slootkant.Wat eet  een ringslang nu eigenlijk!Veel amfibieën,kikkers, larven,salamanders,visjes en insecten. 

Buiten de mens heeft hij nogal wat vijanden die hem graag opeten.De egel,marterachtige,Ooievaar en natuurlijk de blauwe reiger niet te vergeten.

 

 

 

Dichtbij foto.

Als laatste foto een mooie opgerolde volwassen vrouwelijke ringslang, die bij ons op de vlonder zich aan het opwarmen was in het najaars -zonnetje.Wat ik ook nog nooit gezien had was de streepjes op de schubben en ook nog nooit gevoeld als ik een slang in mijn hand had.Dit nieuwe fototoestel gaf nog meer inzicht van de huid van deze ringslang ,prachtige toch…

 

 

 BROEDHOOP.(2011)

phone number En als afsluiting een prachtige mooie volwassen vrouwelijke ringslang die heerlijk bij ons op de vlonder zich in de zon aan het opwarmen was.

Hier wordt de broedhoop afgegraven op zoek naar uitgekomen eieren.

Er is in het verleden toch wel gezocht wat de beste broedhoop nu eigenlijk moest zijn.Het lukte toch niet om  optimaal succes te hebben.Maar inmiddels weet men hoe ze nu aangelegd moeten worden.

Het is een mengsel van paardenstront met stro en  houtsnippers. Het geheel wordt goed gemengd ,daardoor ontstaat een goede broei gedurende het gehele seizoen.

En dit zijn dan, de  lege ringslang eieren ze worden in 1 keer gelegd.Ze plakken tegen elkaar aan en worden op een hoopje gelegd.Ze zijn allemaal uitgekomen en nu maar hopen dat de helft het overleefd. Dat zou een mooi resultaat zijn.

De eieren zijn ongeveer 3 cm lang

Wat  je niet vaak ziet is dat de eieren niet zijn uitgekomen.(2012)

Nogmaals  dichtbij.

 

 

Eitand.

Op deze foto kunt u goed zien op het linker ei dat de slang het ei heeft kapot gesneden en uit het ei  is gekropen.De ringslang heeft een soort ei tandje op zijn neus zitten en snijd daarmee het ei open.

Het lijkt er op dat er 9 of 10 nesten geweest zijn in 2 broedhopen.We hebben ongeveer 200 eieren geteld.

Elk jaar moet de broedhoop opnieuw gemaakt worden,na 1 seizoen is de broedhoop geheel gecomposteerd.De ringslang zal dan niet terug keren omdat de broedhoop dan geen warmte meer levert.

 

  Deel 2.                                        DE TRAGISCHE DOOD VAN ONZE HUIS RINGSLANG.

 

 

 

 EEN WAARSCHUWING!

Lezers met een zwakke maag kunnen beter deze aflevering overslaan.

 

 

Huis ringslang.

Al jaren hebben we een huis ringslang zo noem ik hem maar, hij huist al minstens 6 jaar in de winter in de spouwmuur van ons huis. Ik heb hem regelmatig zien komen en gaan, dus dan is hij onze huisslang zo simpel is dat…

Waar herken je hem dan aan zult U zich afvragen, ze lijken allemaal op elkaar. Klopt, bij deze ringslang is waarschijnlijk een stukje van zijn staart afgemaaid, daar herken ik hem aan. Kijk maar op bovenstaande foto.

Hij blijft al jaren bij ons in de wetering rondhangen, hij is blijkbaar geen avontuurlijk type. We zagen hem ook regelmatig in onze tuin zonnen.

Lijkt niets aan de hand.

Toen ik thuis kwam zag ik onmiddellijk de ringslang bij de zijdeur liggen, en dacht gelijk hij is zijn winterkwartier aan het opzoeken(eind oktober 2013) ) Verder was er niets te zien, en hij zag er verder goed uit.

Maar niets is minder waar, ik ging even bij hem kijken maar hij bleef stil liggen wat wel erg vreemd was en hij leefde nog wel, zijn tong ging in en uit zijn bek.

Toch maar  even het fototoestel snel gepakt.

Geschokt.

Langzaam de deur open gedaan, zoals U kunt zien op de vorige foto zat er genoeg ruimte tussen de deur en de drempel.Maar wat was dat nu………. totaal ontveld ……..Wat was er in vredesnaam gebeurt…..Geschokt keek ik toe wat er aan de hand was.

De slang heeft onder de vlonder een uitweg naar boven gevonden door een spleet , die was groot genoeg in het midden maar doordat de slang  naar rechts is gegaan kwam hij klem te zitten . De sleuf liep taps toe………………….

 

Korte tijd.

De ringslang heeft geprobeerd om zich los te trekken maar dat lukte niet. Daardoor heeft hij zijn vel van zijn lijf gestroopt……Wat een kracht heeft zo’n dier om zichzelf te ontvellen ondanks de pijn is hij gewoon doorgegaan, heel bijzonder.

Het vel stroopte op in de sleuf maar hij bleef maar trekken, zie het gevolg……………..op het laatst ging het niet verder door het  op stropen van zijn vel.

Je zou toch denken (als mens) dat als je klem zit, je een stukje  achteruit  ga. Dan kom je vanzelf op de gedachten van, kan een slang zich wel achteruit bewegen!

Geen idee…… blijkbaar niet.

Het voorval heeft maximaal 3 uur geduurd langer ben ik niet weggeweest en daarvoor ben ik nog door deze deur gegaan.

Ontveld……

Even op zoek geweest naar het antwoord of slangen achteruit kunnen bewegen, geen informatie te vinden. Blijkbaar  niet zo’n veel gestelde vraag.

Aan Ravon, Amfibieën vereniging de vraag gesteld of een ringslang zich naar achter kan bewegen,  dat bleek een moeilijke vraag, maar uiteindelijk was het antwoord, nee dat kan hij dus niet………

Dus de ringslang had weinig keus……hij probeerde zich uit zijn benarde positie te bevrijden en heeft zich dood getrokken……………………….

 

Verlossen.

Toen moest ik hem nog verlossen, dat heeft nog 10 min. geduurd, zijn vel zat zo opgestroopt dat het moeilijk was om hem los te krijgen, inmiddels was de slang dood gegaan. Geen leuk klusje.

 Overleden.

Al met al een heel vervelende gebeurtenis en wij zijn een huisgenoot kwijt, het was altijd mooi dat deze ringslang zijn winterverblijf in onze spouwmuur had uitgekozen. Hopelijk komt er ooit nog eens een andere slang logeren.

 

Groet Cees

 

Kijk even op het onderstaande adres, leuk filmpje van de ringslang.

 

http://vara.nl/media/303506

Gevallen God in de mesthoop

Bericht uitgegeven door Stichting RAVON op woensdag 3 december 2014

Het graven en spitten in mest- en broeihopen om uitgekomen eitjes van de ringslang te zoeken is een veelbezochte en populaire activiteit in de natuurbeschermingswereld. Slechts weinigen weten dat ze hiermee deelnemen aan een soort van eredienst voor een gevallen god. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de ringslang in het heidense Europa als een goede huisgod werd beschouwd. Met de komst van het Christendom veranderde onze opstelling ten opzichte van de ringslang echter drastisch: van goede en onschuldige huisgod werd de ringslang getransformeerd tot de in- en inslechte basilisk, de Antichrist. In het net verschenen tijdschrift RAVON is het uitgebreide artikel te lezen.

Mest
Door heel Europa gebruiken ringslangen rottingswarmte voor incubatie van hun eieren. Naast natuurlijke plekken met broei zoals aangespoelde vegetatie en rottende boomstronken zijn dit vooral mesthopen, zaagselhopen, composthopen, speciale ringslangbroeihopen en andere warmtebronnen van menselijke herkomst. Archeologische opgravingen laten zien dat deze gebondenheid aan mest al vele duizenden jaren oud is; in de met mest en plaggen verstevigde vloeren van boerderijen en in mesthopen vanaf het Neolithicum (5300-2400 voor Christus) zijn op meerdere plaatsen resten van ringslangeieren en -wervels gevonden. De gebondenheid aan mest komt het sterkst naar voren in het noorden van Zweden waar de ringslang enkel kan voorkomen omdat de mens en zijn veeteelt daar zorgen voor mesthopen, de enige plekken waar de ringslang haar eieren succesvol kan laten uitkomen.

Ringslang (foto: Jelger Herder)

Ringslang (foto: Jelger Herder)

Goede heidense huisgod
In het voor-Christelijke, heidense Europa had de ringslang de status van goede huisgod. Verwijzingen hiernaar zijn nog terug te vinden in oude volksverhalen. Zo speelt de ringslang in volksverhalen uit de laat gekerstende Baltisch Staten een overwegend positieve rol en is het doden of verstoren van de ringslang taboe. Vooral voor de vroege veetelers was de ringslang zeer belangrijk. De gemakkelijk herkenbare en niet-giftige ringslang was onschadelijk voor het vee in wiens directe nabijheid de soort vaak werd gezien vanwege de voorkeur voor mest. Vee was in vroege landbouwgemeenschappen het belangrijkste bezit, in de eerste plaats omdat mest gebruikt werd om de akkers te bemesten. De ringslang werd als beschermer van het vee gezien: meer ringslangen duidde immers op meer beschikbare mest hetgeen direct gerelateerd was aan meer vee en dus aan meer rijkdom. Daarmee is ook de rol van de ringslang als vruchtbaarheidssymbool te verklaren.

Basilisken, zoals beschreven door Ulisse Aldrovandi in 1640 (graveringen afkomstig van Belanger Grafton, 1998)

Basilisken, zoals beschreven door Ulisse Aldrovandi in 1640 (graveringen afkomstig van Belanger Grafton, 1998)

Gevreeschde Christelijke basilisk
Met de kerstening van Europa is het ook afgelopen met de goddelijke status van de ringslang. De voorheen onschuldige en goede huisgod wordt getransformeerd in de gevreeschde basilisk, de antichrist. Zo wordt in de (vroeg)middeleeuwse literatuur vrijwel geen aandacht meer besteed aan de ringslang maar des te meer aan de niet-bestaande basilisk met veel aan de ringslang ontleende kenmerken (ontstaat uit in mest gelegde eieren, heeft een dodelijke adem/geur etc). Een mooi voorbeeld van interpretatio christiana (het veranderen van heidense gebruiken en symbolen naar een Christelijke betekenis).

Rehabilitatie in uitvoering, zoeken naar eitjes van de ringslang in een broeihoop (foto: Jelger Herder)

Rehabilitatie in uitvoering, zoeken naar eitjes van de ringslang in een broeihoop (foto: Jelger Herder)

Rehabilitatie
De ringslang en de mens hebben een gemeenschappelijke historie die vele duizenden jaren heeft standgehouden. Met de kerstening van Europa werd deze wederzijdse positieve band doorbroken en kwam de ringslang als basilisk in een kwaad daglicht te staan. Een meer rationele blik op de relatie mens-ringslang biedt echter kansen om deze historische band nieuw leven in te blazen. Aangezien de ringslang ook nu nog vooral buiten natuurgebieden voorkomt in het cultuurlandschap is het alleen al historisch gezien correct om juist in deze gebieden de ringslang te helpen middels de aanleg van eiafzetplekken (mesthopen). Door aanleg en onderhoud van speciale ringslangbroeihopen blazen we de historische band tussen mens en ringslang nieuw leven in en kunnen we de ringslang rehabiliteren!

Een wetenschappelijk artikel over de ringslang en de basilisk is verschenen in Environment & History. In RAVON 55 is een verkorte Nederlandstalige versie opgenomen.

 

Groet Cees.


7 Comments