LAAT VOORJAARS NIEUWS 2015

 


[royalslider id="53"]

 

   LAAT VOORJAARS NIEUWS   2015

 

 

 

Beste lezers,

Door allerlei omstandigheden ben ik er de laatste maanden niet toegekomen om een nieuwe aflevering te maken van NATUUR-NATUURLIJK, deze aflevering is een opsomming van wat er gebeurt is in het Reeuwijkse en een klein uitstapje daar buiten.

 

 

 

 

Droog.

Het is het derde jaar op rij dat het voorjaar erg droog verlopen is, vooral in het groene hart, daar zijn letterlijk alle buien  langs getrokken. Gevolgen voor de natuur konden niet uitblijven, voor bepaalde diergroepen zoals weidevogels en uilen. Maar daar later meer over.

 

Voedsel.

Niet alles was kommer en kwel, de zwarte sternen, boerenzwaluwen, huiszwaluwen en eenden deden het zelfs goed tot mijn  grote verbazing, gezien de voedselvoorziening. In mijn beleving waren er maar weinig insecten. Wat wel erg op viel dit jaar in de Reeuwijkse gebieden was, dat het sterk per polder verschilde.

Vooral in de gebieden van SBB  in polder Oukoop en omgeving, daar waren weinig insecten te zien.Tijdens de weidevogel controles was het zelfs opmerkelijk  dat in Oukoop vrijwel geen enkele insect te zien was. Normaal zie je dan wel dat er zwaluwen achter je aanvliegen om de insecten te vangen, maar dat was nu niet het geval. Elders was het in Reeuwijk  wel beter.

Maar zoals gezegd het valt niet te rijmen dat het met zwaluwen en sternen juist goed gaat, als er een paar groepen afhankelijk zijn van insecten dan zijn deze het wel. Zo zie je maar ,niet alles is waar wat je ziet..

 

 

 


 

Zwarte sternen.                                                                              Klik op de foto voor een nog mooier beeld .

Vlotje.

Het uitleggen van een zwarte stern vlotje door mijn collega Hans met een telescoopstok, speciaal daarvoor aangekocht.

 

Een natuurlijk zwarte stern nest.

Een natuurlijk nest, dat komt niet veel meer voor, hooguit schat ik in, 5 % .Vrijwel alle Zwarte sternen broeden in Nederland op een vlotje.

Er broeden al jaren ongeveer 1200 broedparen in Nederland, de laatste paar jaar lijkt het licht te groeien. Dankzij de trouwe vrijwilliger is de zwarte stern nog in Nederland, anders zou deze vogel geheel verdwenen zijn.

Terwijl Nederland een van de populairste landen was van de  zwarte stern, er broeden rond de jaren zestig wel 20.000 broedparen in Nederland. De watervervuiling en het sterk veranderende boerenlandschap zorgde dat de stern verdween.

Toename.

In Reeuwijk gaat het de laatste jaren erg  goed met de zwarte stern, inmiddels hebben we 2 mooie  kolonies. En we hebben inmiddels de grootste  kolonie van Zuid-Holland. (Gewoon leuk om te weten, en ook een beetje trots).

In 1990 toen ik er mee begon waren er ongeveer  5 nesten in de hele polder Reeuwijk, later zijn er gelukkig meer mensen zich gaan inzetten en konden zo de aantal vlotjes opgevoerd worden. 1 x hebben we 54 nesten gehad maar dat is al 15 jaar geleden. Nu hebben we een topjaar binnen het Reeuwijkse gebied van Weide en waterpracht. 57 nesten, een prachtig resultaat. Zo’n  hoog aantal nesten hebben we de laatste 25 jaar niet gehad.

Jonge  stern.

Door de grootte inzet van vrijwilligers zijn deze mooie aantallen bereikt.

Maar om niet alle eer naar de vrijwilligers te trekken, de betrokken boeren hebben daar ook een groot aandeel in gehad.

De landerijen waar de sternen nu broeden worden over het algemeen niet intensief beheerd. Gevolg daarvan is dat er veel insecten en libellen aanwezig zijn door de vele aanwezige bloeiende planten en verschillende grassoorten. Ook  een natuurlijke mozaïekbeheer is daar volop aanwezig. En niet te vergeten de uitgestelde maai datum.

Arg natuurvereniging  Weide en waterpracht Reeuwijk ondersteunen de boeren  financieel als er 2-4 meter gras langs de waterkanten niet word afgemaaid. Dit is een heel belangrijke maatregel dat deze grasstroken blijven staan.

Op zoek naar voedsel.

De krabbenscheer op de foto is zijn broedbiotoop, bij afwezige krabbenscheer is de gele plomp en waterlelie gewilde planten om daar tussen te gaan broeden.

 

…Aanstormend naar mijn fototoestel.

 

Sternen kunnen venijnige  pikken uitdelen op de je hoofd, tot bloedens toe. Dat doen ze alleen als ze jongen hebben.

 Prachtig gezicht.

 

 

Even uitrusten.

Na een lange reis komen in het voorjaar  honderden zwarte sternen aan in de reeuwijkse plassen om daar aan te sterken. Je kunt er bijna de klok op gelijk zetten net voor Koninginnedag zijn ze er. (ja, ik weet het, we hebben geen Koninginnedag meer maar het is zo makkelijk te onthouden) precies om deze tijd zijn er ook ontelbare dikke rouwvliegen aanwezig waarmee ze zich helemaal mee vol kunnen vreten (de rouwvliegen zijn maar twee weken  aanwezig daarna zijn ze weer verdwenen) Mooi geregeld toch die natuur…

 

 

 

WEIDEVOGELS.

Over de weidevogels zijn er helaas geen goede berichten te melden.

Ook dit jaar, zo als eerder gemeld, was het te droog, je zag al vroeg dat met name de grutto en de kievit aan de waterkant zochten  naar voedsel. Ze zijn wel begonnen met goede moed en de nesten zijn wel uitgekomen, maar de jongen konden onvoldoende insecten vinden en vele zijn vroegtijdig dood gegaan.

 

Rond eind mei zag je dat het niet goed gegaan was, met name de grutto zag je al op diverse plekken verzamelen, wat een slecht tegen is. Veel te vroeg en natuurlijk geen jong te zien.

Gelukkig was het niet overal in Reeuwijk even slecht, in de polders Middelburg /Tempel en polder Reeuwijk mochten we echt niet klagen, de cijfers heb ik nog niet, maar de aantallen die ik  op diverse plaatsen gezien heb waren best goed te noemen. Er zijn door boeren tijdens het maaien veel jonge weidevogels gezien. De kievit bleef wel wat achter naar mijn beleving.

Inmiddels heb ik wat cijfers!10-08-2015.

In de drie kleine polders Middelburg ,Tempel en polder Reeuwijk zijn 209 nesten gevonden.49 grutto’s, 98 kievieten, 25 scholeksters en 37 tureluurs.Verder natuurlijk ook div eendensoorten  krakeend, kuifeend, 7 slobeenden , 2 zomertaling.

Er zijn veel meer broedsels in de 3 polders,  maar daar wordt  niet aan weidevogelbeheer gedaan, zelf schat ik in dat je zeker 15 % aan nesten erbij kan tellen. Vandaag was ik nog bij iemand en die had nog 3 kieviten en 2 scholeksters op zijn klein stukje grond gehad afgelopen voorjaar( ½ hec)

 

Beheer.

Zoals bij de zwarte stern al gemeld is, deze bovenstaande drie gebieden worden niet zwaar beheerd en je hebt bijna een  natuurlijke mozaïekbeheer, natuurlijk zijn daarbij ook wel uitgestelde maai pakketten afgesproken met de boeren door  natuurvereniging Weide en Waterpracht.

En naar mijn menig moet in deze drie gebieden veel tijd en geld in gestopt worden om het verder te optimaliseren  en in goed overleg bij de boeren moet dat goed mogelijk zijn. Hopelijk is er ruimte bij de nieuwe pakketten nu de nieuwe 6 jarige vergoedingsregeling in 2016 van kracht wordt.

 

Op zoek naar eten bij de waterkant.

Bovenstaande foto geeft weer de sombere toekomst van de de grutto, maar wel met een lichtpuntje bij zijn snavel. Wie weet keert het tij……….

 

Zomaar een paar eenden uitgelicht die ook in de polder broeden en vallen onder de regeling weidevogels.

Zoekplaatje.

Kuifeenden broeden heel vaak op de randen van de percelen als er dan gevaar dreigt dan zijn ze  snel in het water.

Kuifeend.

Dit is het eindresultaat van  bijna een maand broeden, de kuifeend broedt later in het seizoen ze beginnen pas eind mei begin juni.

 

Krakeend.

Met de krakeend gaat het heel erg goed, het niet echt opvallende eendje komt tegenwoordig steeds meer voor in bewoonde gebieden. Deze zwommen langs mijn voordeur.

Omdat ze later in het broedseizoen zitten blijven er meer jongen over en groeien de aantallen fors. De wilde eend, daar gaat het  steeds minder goed mee, de aantallen lopen terug. In de steden is het wellicht niet te merken maar in de polders is het wel goed te zien dat er veel minder zijn.

Het zou zo maar kunnen dat de krakeend in de polder de wilde eend met de aantallen over 10 jaar overtroefd.

 

Kievit.

Landelijk lopen de aantallen in Nederland ook helaas flink terug terwijl je wel heel vaak flinke groepen ziet rondvliegen, maar de cijfers geven weer dat er steeds minder genesteld wordt. Waarschijnlijk wijken ze uit naar het buitenland

 

 

STEENUILEN/KERKUILEN.

 Steenuil waakzaam in een fruitboom.

STEENUILEN EN KERKUILEN.

Dit jaar, 2015, is het voor de steenuilen wat minder verlopen, verleden jaar waren er wel heel veel muizen en ander insecten. Een waar feest voor de uilen.

We zagen het al met de eerste controles dat het niet helemaal pluis was, minder eieren en niet uitgekomen eieren ect.

Bij de tweede controle bleek al gauw dat er veel minder jongen waren, cijfers heb ik nog niet, de meeste controles heb ik niet meegedaan door omstandigheden.

Minder.

Minder uilen na een heel goed jaar is niet erg, het zit gewoon in de cyclus. Het moet niet jaren achtereen gebeuren anders duurt het weer te lang om op het oude peil terug te komen.

Nu is het wel bekent dat 1 x in de drie jaar een topjaar is in de cyclus van de muizen. Dus daar zal het waarschijnlijk het ook  wel aan liggen en de droogte speelt zeker mee.

Jonge spreeuwen in een steenuilenkast.


De uilenkasten worden ook door veel andere vogels gebruikt als broedplek.

 

Jonge spreeuwen in een berk.

Ooit nog eens van plan om een aflevering over spreeuwen te maken, een heel boeiende vogel.

 

Reeuwijkse.

Het is niet alleen in het Reeuwijkse dat het minder is maar het geldt bijna voor heel Nederland.  Alleen in Groningen en Friesland waren er genoeg muizen.

Kerkuil.

Met de kerkuil loopt het niet zo in het reeuwijkse, dit jaar hebben we geen enkel nest. Niet dat ze er niet zijn, we hebben genoeg adressen in de winter waar we weten dat ze er zitten, maar waar ze broeden is voor ons nog een raadsel.

 

 

BOERENZWALUWEN.
Goed nieuws.

Zoals U weet doen wij, Hans en ik, een boerenzwaluwproject voor agr natuurvereniging Weide en waterpracht.

Dat loopt voortreffelijk, we controleren en adviseren bij ruim 50 adressen ( meest boerenbedrijven). Elk jaar komen  er tot ons genoegen nieuwe nesten bij.

Dit jaar was  de opstart wat moeilijk  bij de boerenzwaluw, de droogte speelde daarin een grote rol. Tot aan vandaag is goed te zien dat veel nesten geen opknap beurt hebben gehad, de modder of klei was nauwelijks voorhanden door de droogte.

Maar van gebrek aan insecten bleek ook tot onze verbazing geen sprake……Er waren zelfs heel wat nesten( tweede leg) met 6 eieren wat niet gewoon is.  Heel wat nesten puilden  dan ook uit van de jongen.

 

 


Mooie cijfers.

Een extra vermelding!

Bij een boerenbedrijf was het aantal nesten nog nooit zo groot geweest, 69 nesten , op 1 bedrijf is dat wel bijzonder veel te noemen, even uit gerekend hoeveel jongen er groot gebracht zijn, 625 jongen.

Het is niet te zeggen dat dit het enige bedrijf in Nederland is met zoveel nesten, maar ik hoor het graag of er nog meer bedrijven zijn met dit aantal nesten.

 

 Strijd verloren.

Bij deze familie (boerenbedrijf) heeft de boerenzwaluw de strijd gewonnen. Elders in het bedrijf was er volop gelegenheid om een nest te bouwen, maar deze zwaluw had zijn zinnen op de garage gezet. De auto werd geheel onder gepoept en dat wilde de eigenaar niet. Maar wat de familie ook deed de zwaluw bleef aandringen, ze werden er zo moedeloos van dat ze uiteindelijk maar een zeil boven de auto spande….      ( Bedankt voor de moeite.)

 

Spiegeltje.

Op deze manier kunnen we bijna alle nesten controleren of het nest bezet is.

 

Jongen.

Eerste foto nog eieren en tweede foto al jongen. Het uitbroeden duurt maar 14 dagen. De jongen vliegen tussen de 20- 24 dagen uit.

 

 

Klei.

Deze zwaluw is klei aan het verzamelen voor de nestbouw. Deze plek is speciaal aangelegd  door SBB voor de zwaluw midden in de polder.

 

Nieuwtje.

In Reeuwijk wordt op diverse plaatsen elektriciteitsleidingen die boven de grond lopen in de loop van de tijd verwijderd. Dit is erg jammer natuurlijk, de zwaluwen kunnen nergens terecht en hebben dan geen plek meer om veilig te zitten. Deze plekken bieden veel veiligheid en er is goed zicht rondom, ze  kunnen dan snel reageren als er een belager aan komt.

Omdat probleem aan te kaarten heb ik Stedin ( Meetbedrijf) gebeld of we de palen met draden konden krijgen, dat was geen probleem, en ze wilde ze nog  gratis elders plaatsen ook…. als dat geen service is. Het adres is genoteerd en de afspraak is gemaakt.

Nu nog een boer vinden..maar die had ik snel gevonden en hij was er ook blij mee, en hij vond het prima om deze palen op zijn landenrijen te laten plaatsen. Mooier kun je het niet krijgen als natuurliefhebber.

 

Kunstnest.

Door de droogte merkte je wel dat de zwaluwen sneller voor een kunstnest kozen, die we in het kader van zwaluwproject aan iedereen hebben uitgedeeld. De zwaluwen geven er wel een eigen identiteit aan, door een extra randje erop te plaatsen.

 

 Jonge boerenzwaluwen.

Deze jonge zwaluwen zijn pas uitgevlogen en zaten te wachten op voedsel die hun ouders nog steeds aanvoeren.

 

 Geduld wordt beloond.

 

 

 

HUISZWALUWEN.

 

Huiszwaluwen.

Deze huiszwaluwen hebben geluk gehad in deze droge periode, een flinke kudde koeien hebben deze slootkant kapot getrapt en daardoor konden de huiszwaluwen volop de klei weghalen voor hun nest.

 

Deze huiszwaluw is een nieuw nest aan het bouwen.

 

Tijdens onze ronde voor de boerenzwaluw nemen we gelijkertijd ook de nesten van de Huiszwaluw mee. U ziet het, daar gaat het ook goed mee, de terugval van 14 nesten is te verwaarlozen. Het komt 100 % zeker door de droogte dat er minder nesten zijn. Er was op veel plekken te zien dat er nieuwbouw begonnen was, soms wel 10 nieuwe nesten op 1 huis tegelijk, maar ze zijn niet afgemaakt door gebrek aan natte grond /klei.

 

 

 

 

 

Verrassing in Drenthe.

 

Op een van mijn struin tochten kwam ik wel een hele leuke waarneming tegen, eigenlijk was ik op zoek naar jonge bevers ergens in Drenthe (zie vorige afleveringen) Doordat de omgeving waar de bevers zich bevinden sterk door de begroeiing was veranderd had ik blijkbaar een andere route gekozen. En kwam ik op de verkeerde aanlooproute terecht.

Sloot.

Om verder te komen moest ik een droge sloot over, maar die was niet zo droog als hij er uit zag. Eerst maar even met een lange stok  gemeten of ik er veilig overheen kon, 1,5 meter blubber. Niet dus. Dus maar ‘n summiere brug gebouwd om erover heen te komen, de takken hielden mijn gewicht gelukkig anders was ik nooit uit die sloot gekomen in de middle of nowhere .

Schreeuwen.

Tegelijkertijd hoorde ik veel geschreeuw boven mijn hoofd en tussen de bomentakken door zag ik een paar roofvogels vliegen. Het bleken 2 buizerds te zijn die het niet eens waren dat ik daar rondliep. Dat betekende dat er jonge buizerds in de buurt moesten zijn, maar de kans dat je ze ziet is klein. De nesten zitten meestal van 6 meter tot wel 25 meter hoog in een boom.

Verbazing.

Nog geen honderd meter gelopen en toen zag ik  tot mijn grootte verbazing recht voor mij een jonge buizerd  op  een nest  zitten, 2 meter boven de grond.

 

Het is wel een zoekplaatje.

Het nest is gemaakt op een gebroken boom net boven de grond.

 

 Precies op de knik van de breuk is het nest gemaakt.

Zo laag een nest maken  komt niet veel voor bij een buizerd, blijkbaar voelden ze zich veilig.

 

 

Rustig.

Dit jong was rustig ondanks of misschien wel dankzij het geschreeuw van de ouder vogel. Gelukkig was hij nog niet  vlieg vlug en kon ik daardoor een foto maken.

 

  Nieuwsgierig was hij wel en  hij hield mij goed in de gaten.

Nog even rondgekeken of er nog meer jongen waren en inderdaad er zat er nog een tweede jong, een stuk hoger op de boomstam. Vermoedelijk waren er 3 jongen, verderop was er geschreeuw van een jong maar die liet zich niet zien.

 

 

Ouder.

Deze vogel was duidelijk ouder, zijn verenpakket was veel verder dan van het ander jong, maar blijkbaar was het nog niet goed op orde om al weg te vliegen.

 

Flinke snavel.

 

 

Nagels.

Foto van een grote afstand gemaakt, het zijn flinke nagels waar je liever niet mee in aanraking komt.

Gezien de natuurlijke omstandigheden ben ik maar niet verder ingetrokken op zoek naar de bevers. In het najaar misschien…

Wel heb ik daar ter plekke 2 tekenbeten opgelopen waar je natuurlijk niet vrolijk van wordt. En helaas heb ik een antibiotica kuur moeten ondergaan.In Drenthe moet je heel goed oppassen, daar stikt het van de teken. Al  10 jaar de dans ontsprongen door mij goed te kleden, dat scheelt veel, maar voorkomen kun je niet altijd.

 

 

REE.

Brandnetels.

Tijdens een ander tocht kwam ik deze ree tegen, midden tussen brandnetels. Hij  poseerde 10 sec en weg was hij. Een prachtig gezicht zo tussen de brandnetels.

Torenvalk.

Zes jongen.

Ook dit jaar was de torenvalk kast goed bezet, bijna elk jaar worden daarin zes jongen torenvalken groot gebracht.

 

Wespendief.

 

Dit jaar heeft er een wespendief in Reeuwijk gebroed en de jongen met succes groot gebracht. Het is wel bijzonder dat in het groene hart deze vogel tot broeden gekomen is. Deze vogel tref je meer aan in het bosrijke gedeelte van het Limburg ( België ) en heide gebieden, dus een andere biotoop. Om eerlijk te zijn geloofde ik het niet erg toen het mij verteld. Maar toen ik later de foto zag  was ik overtuigt ……( ongelovige Thomas) .

 

Het oeverzwaluwhuis.

 Oeverzwaluwhuis.

Derde jaar op rij zijn er geen oeverzwaluwen  geweest in het huis.

Wel zijn ze vermoedelijk even langs geweest gezien de sporen. Geduld is een schone zaak.

 

 

 

Grauwe gans met een paar jongen….

 

Ik stop ermee anders komt er geen eind aan……

 

Al wat leeft en groeit ons altijd weer boeit. (Fop I.Brouwer)

 

Gegroet Cees.

 

Volgende keer komt er waarschijnlijk een aflevering over turf en veen bonken……

 

 

 

2 Comments